Szkolenie z ochrony radiologicznej pacjenta: 20 punktów w 5 lat, egzamin i certyfikat

Ochrona radiologiczna pacjenta (ORP) to obowiązek ciągłego podnoszenia kwalifikacji przez personel, który stosuje promieniowanie jonizujące w medycynie. Zasady są w art. 33n ustawy Prawo atomowe i w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie szkoleń w dziedzinie ochrony radiologicznej pacjenta.

Kogo dotyczy obowiązek

Obowiązek ma osoba wykonująca badania diagnostyczne, zabiegi lub leczenie z zastosowaniem promieniowania jonizującego oraz osoba nadzorująca ich wykonywanie. W praktyce to lekarze radiolodzy i lekarze innych specjalności wykonujący procedury radiologiczne, lekarze dentyści, technicy elektroradiologii, fizycy medyczni i pielęgniarki uczestniczące w procedurach.

Ile punktów i za co

Trzeba zdobyć co najmniej 20 punktów szkoleniowych w ciągu kolejnych 5 lat. Ustawa przyznaje:

Forma	Punkty
Szkolenie z ochrony radiologicznej pacjenta zakończone egzaminem wewnętrznym i certyfikatem	20
Inne szkolenie z ochrony radiologicznej, bezpiecznego stosowania promieniowania w medycynie lub badań parametrów urządzeń (z zaświadczeniem)	1 za każdą godzinę
Udział w krajowym lub międzynarodowym kongresie, zjeździe, konferencji lub sympozjum na te tematy	5
Wygłoszenie wykładu lub wystąpienia na takim wydarzeniu	10

Punkty za wykład o tej samej treści przyznaje się tylko raz, a punkty za udział w wydarzeniu i za wystąpienie na tym samym wydarzeniu się nie sumują.

Jak wygląda egzamin wewnętrzny

Szkolenie z certyfikatem kończy się egzaminem wewnętrznym w formie stacjonarnej: w ciągu 60 minut odpowiada się na test z 30-40 pytań z zakresu szkolenia. Rozporządzenie dopuszcza egzamin na odległość tylko w razie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, wtedy jako taki sam test albo 10 pytań zadawanych przez egzaminatorów.

Samo szkolenie może się odbywać stacjonarnie albo na odległość, z weryfikacją uczestnika i sprawdzeniem wiedzy po każdym bloku tematycznym. Lekarze dentyści przechodzą wybrane bloki z uwzględnieniem specyfiki stomatologii (zdjęcia wewnątrz- i zewnątrzustne, radiologia twarzowo-szczękowa, CBCT).

Próg zaliczenia testu ustala podmiot prowadzący szkolenie.

Kto może prowadzić szkolenie

Szkolenie z certyfikatem prowadzi wyłącznie podmiot wpisany do rejestru Głównego Inspektora Sanitarnego. Musi mieć kadrę dydaktyczną i egzaminatorów z wyższym wykształceniem i doświadczeniem w ochronie radiologicznej pacjenta oraz kierownika szkolenia z co najmniej dziesięcioletnim stażem w zastosowaniach medycznych promieniowania lub ochronie radiologicznej pacjenta. Po zdaniu egzaminu uczestnik dostaje certyfikat podpisany przez kierownika szkolenia i egzaminatora, a podmiot przekazuje GIS wykaz osób z certyfikatem w ciągu 14 dni.

Jak się przygotować

Pytania na egzamin ORP przećwiczysz w egzaminie próbnym z ochrony radiologicznej pacjenta: 40 pytań w 60 minut, z wyjaśnieniem po każdej odpowiedzi. Pytania o przepisy mają cytat z ustawy albo rozporządzenia. Jeśli pracujesz w pracowni RTG, zajrzyj też do pytań na inspektora ochrony radiologicznej IOR-R.

Podstawa prawna

• Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1, art. 33n.
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie szkoleń w dziedzinie ochrony radiologicznej pacjenta, tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 851.