Pytania: Urządzenia wytwarzające promieniowanie

43 pytań z kategorii „Urządzenia wytwarzające promieniowanie" na egzamin na inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1R. Przy każdym pytaniu widać poprawną odpowiedź, a jego strona ma też wyjaśnienie „po ludzku" i podstawę, na której opiera się odpowiedź.

1. 1Aparat rentgenowski defektoskopowy pracuje przy napięciu maksymalnym 160 kV. Do jakiej wartości, według rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego, jego budowa musi ograniczać moc dawki przy zamkniętym okienku wiązki w odległości 1 m od ogniska lampy?Odpowiedź: 2,5 mGy/h
2. 2Producent przenośnego defektoskopu rentgenowskiego podaje cykl pracy 1:1 (50%). Co to oznacza w praktyce?Odpowiedź: Po każdej ekspozycji potrzebna jest przerwa na chłodzenie co najmniej równa jej czasowi
3. 3Dlaczego w dyfraktometrze z kilkoma okienkami lampy, oprócz lampki „wysokie napięcie włączone”, stosuje się sygnalizację otwarcia każdej przesłony?Odpowiedź: Bo wiązka wychodzi tylko przez otwarte okienka, więc liczy się stan przesłon
4. 4Jaką odległość od ogniska lampy musi zapewniać operatorowi przycisk zdalnego wyzwalania ekspozycji w diagnostycznym aparacie rentgenowskim do celów weterynaryjnych?Odpowiedź: Co najmniej 2 m
5. 5Defektoskop rentgenowski pracuje przy napięciu 200 kV i prądzie 4 mA. Jak zmieni się moc dawki w wiązce w tym samym punkcie po zwiększeniu prądu do 6 mA przy niezmienionym napięciu?Odpowiedź: Wzrośnie 1,5 raza, a widmo promieniowania pozostanie takie samo
6. 6Jak należy zakwalifikować generator neutronów w świetle definicji zawartych w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego?Odpowiedź: Jako akcelerator
7. 7Stanowisko radiograficzne w hali otoczono ścianami osłonowymi bez stropu. Pomiary tuż za ścianami są prawidłowe, ale w pewnej odległości od stanowiska moc dawki jest podwyższona. Jaka jest najbardziej prawdopodobna przyczyna?Odpowiedź: Promieniowanie rozproszone w powietrzu i na dachu nad osłoną (skyshine)
8. 8Jakiej wartości mocy dawki, przy zamkniętym okienku i najwyższych parametrach pracy podanych przez producenta, nie może przekraczać aparat do dyfrakcji promieni rentgenowskich w odległości 0,5 m od ogniska lampy?Odpowiedź: 25 μGy/h
9. 9Które zachowanie przy pracy ręcznym analizatorem XRF z lampą rentgenowską stwarza największe zagrożenie?Odpowiedź: Przytrzymywanie małej próbki palcami przed okienkiem podczas pomiaru
10. 10Czym według rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego różni się aparat rentgenowski w pełni ochronny od aparatu o wysokiej ochronności?Odpowiedź: Moc dawki 0,1 m od obudowy: 7,5 μGy/h dla w pełni ochronnego i 25 μGy/h dla o wysokiej ochronności
11. 11W jakie zabezpieczenia wyposaża się aparaty rentgenowskie w pełni ochronne i o wysokiej ochronności, których obudowę można otworzyć?Odpowiedź: W dwa niezależne zabezpieczenia uniemożliwiające eksploatację przy otwartej obudowie
12. 12W jakim dokumencie odnotowuje się wyniki kontroli urządzenia wytwarzającego promieniowanie jonizujące przed wprowadzeniem go do eksploatacji i komu przekazuje się jego kopię?Odpowiedź: W protokole zdawczo-odbiorczym; kopię przekazuje się niezwłocznie organowi wydającemu zezwolenie
13. 13Przed wprowadzeniem urządzenia wytwarzającego promieniowanie jonizujące do eksploatacji określa się moc dawki w kierunku innym niż kierunek wiązki. W jakich odległościach od obudowy urządzenia?Odpowiedź: 0,1 m i 1 m
14. 14Jak należy mierzyć ręcznym analizatorem XRF małe próbki, np. wióry, biżuterię lub proszek w pojemniku?Odpowiedź: W osłoniętym statywie pomiarowym (stacji) z zamykaną komorą próbki
15. 15Jaka jest dopuszczalna moc dawki przy zamkniętym okienku wiązki i najwyższych parametrach pracy, w odległości 1 m od ogniska lampy, dla defektoskopu rentgenowskiego 300 kV?Odpowiedź: 10 mGy/h
16. 16Czym po zakończeniu ekspozycji różni się defektoskop rentgenowski od defektoskopu izotopowego z punktu widzenia ochrony radiologicznej?Odpowiedź: Po wyłączeniu napięcia aparat nie promieniuje i nie ma ryzyka niewycofanego źródła
17. 17W co, według rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego, wyposaża się aparaty rentgenowskie w pełni ochronne i aparaty o wysokiej ochronności?Odpowiedź: W dwa niezależne zabezpieczenia uniemożliwiające eksploatację przy otwartej obudowie
18. 18Dlaczego lampy rentgenowskie dużej mocy wymagają wydajnego chłodzenia anody?Odpowiedź: Ponieważ zwykle ponad 95% energii elektronów zamienia się w anodzie w ciepło
19. 19Jaka jest najważniejsza konsekwencja dla ochrony radiologicznej przy pracy lampą panoramiczną w porównaniu z lampą kierunkową?Odpowiedź: Wiązka pierwotna obejmuje pas wokół całej lampy, więc strefę wyznacza się we wszystkich kierunkach
20. 20Przy jakiej różnicy wskazań niezależnych torów dozymetrycznych budowa akceleratora terapeutycznego musi zapewnić zakończenie lub przerwanie napromieniania, według rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego?Odpowiedź: Przekraczającej 5% tych wskazań
21. 21Jaki skutek jest najbardziej prawdopodobny po krótkotrwałym włożeniu palców w wiązkę pierwotną dyfraktometru rentgenowskiego?Odpowiedź: Miejscowe popromienne uszkodzenie skóry palców, ujawniające się z opóźnieniem
22. 22Czy kontrola żywności rentgenowskim urządzeniem do wykrywania ciał obcych, pracującym przy napięciu kilkudziesięciu kV, powoduje, że produkt staje się promieniotwórczy?Odpowiedź: Nie, fotony o takich energiach nie wywołują przemian jądrowych
23. 23Jaki jest skutek założenia na okienko lampy rentgenowskiej dodatkowego filtra miedzianego?Odpowiedź: Widmo zostaje utwardzone: rośnie średnia energia fotonów, a moc dawki maleje
24. 24W jakich odległościach od obudowy określa się moc dawki podczas kontroli urządzenia wytwarzającego promieniowanie jonizujące przed wprowadzeniem go do eksploatacji, według rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego?Odpowiedź: 0,1 m i 1 m, w kierunku innym niż kierunek wiązki
25. 25Aparat rentgenowski, którego obudowa ochronna osłania lampę i napromieniany obiekt, zaliczono do aparatów w pełni ochronnych. Jakiej mocy dawki nie może przekraczać w odległości 0,1 m od dostępnej powierzchni obudowy, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego?Odpowiedź: 7,5 μGy/h
26. 26Jak należy bezpiecznie justować (ustawiać) wiązkę dyfraktometru rentgenowskiego?Odpowiedź: Według procedury, przy minimalnych parametrach lampy, narzędziami, bez palców w wiązce
27. 27Czym zwykle różni się geometria tomografu przemysłowego od tomografu medycznego?Odpowiedź: Lampa i detektor są nieruchome, a obraca się obiekt na stole obrotowym
28. 28Do jakich aparatów rentgenowskich nie stosuje się przepisów rozdziału 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego (wymagania dla pracowni i urządzeń)?Odpowiedź: Do aparatów do diagnostyki medycznej, radiologii zabiegowej i radioterapii powierzchniowej
29. 29Po co przed pracą wykonuje się program rozgrzewania (kondycjonowania) lampy defektoskopu, który był dłużej nieużywany?Odpowiedź: Aby stopniowo podnosząc napięcie ustabilizować próżnię i uniknąć przebicia w lampie
30. 30Czym charakteryzuje się przenośny defektoskop rentgenowski w wykonaniu monoblokowym?Odpowiedź: Lampa i generator wysokiego napięcia tworzą jedną wspólną głowicę
31. 31Ręczny analizator XRF z lampą rentgenowską (bez źródła izotopowego) jest przewożony samochodem w stanie wyłączonym. Co jest prawdą?Odpowiedź: Nie emituje promieniowania i nie jest materiałem promieniotwórczym
32. 32Jak nazywa się promieniowanie wychodzące przez obudowę (kołpak) lampy rentgenowskiej w kierunkach innych niż wiązka użyteczna?Odpowiedź: Promieniowanie ucieczkowe
33. 33Jaki jest skutek zwiększenia napięcia lampy rentgenowskiej przy stałym prądzie?Odpowiedź: Rośnie maksymalna energia fotonów, a moc dawki w przybliżeniu z kwadratem napięcia
34. 34Komu kierownik jednostki organizacyjnej przekazuje kopię protokołu zdawczo-odbiorczego urządzenia, sporządzonego po kontroli przed wprowadzeniem do eksploatacji, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego?Odpowiedź: Niezwłocznie organowi wydającemu zezwolenie
35. 35Podczas radiografii spoiny w hali pewna osoba przebywa z boku stanowiska, poza wiązką pierwotną. Co jest zwykle głównym źródłem jej narażenia?Odpowiedź: Promieniowanie rozproszone na badanym obiekcie, podłodze i ścianach
36. 36Dlaczego lampy mikroogniskowe stosowane w tomografii przemysłowej pracują z niewielką mocą?Odpowiedź: Bo bardzo mała plamka ogniskowa nie przeniesie dużego obciążenia cieplnego
37. 37Do jakiej wartości, według rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego, budowa aparatu rentgenowskiego do dyfrakcji promieni rentgenowskich musi ograniczać moc dawki przy zamkniętym okienku wiązki i najwyższych parametrach eksploatacji?Odpowiedź: 25 μGy/h w odległości 0,5 m od ogniska lampy
38. 38Bagaż zaklinował się w tunelu skanera rentgenowskiego. Jak należy postąpić?Odpowiedź: Zatrzymać taśmociąg i emisję promieniowania, potem usunąć bagaż
39. 39Jakie zasady ochrony radiologicznej obowiązują podczas programu rozgrzewania lampy defektoskopu?Odpowiedź: Takie same jak przy ekspozycji, bo lampa wytwarza wtedy promieniowanie X
40. 40Jaką funkcję pełnią kurtyny z gumy ołowiowej na wlocie i wylocie tunelu skanera bagażu?Odpowiedź: Osłabiają promieniowanie rozproszone wychodzące otworami tunelu, przepuszczając bagaż
41. 41Do czego przede wszystkim stosuje się defektoskop rentgenowski z lampą panoramiczną?Odpowiedź: Do badania spoin obwodowych rur jedną ekspozycją, z głowicą w osi rury
42. 42Jaką minimalną filtrację muszą umożliwiać filtry aparatu rentgenowskiego diagnostycznego do celów weterynaryjnych według rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego?Odpowiedź: Równoważną 1,5 mm aluminium
43. 43Jaki limit mocy dawki określa rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego dla promieniowania emitowanego przez lampy próżniowe wzbudzane napięciem powyżej 5 kV w urządzeniach, które nie służą do celów diagnostycznych, terapeutycznych, naukowych ani technicznych?Odpowiedź: 5 μGy/h w odległości 0,05 m od dowolnej dostępnej powierzchni urządzenia