Pytania: Ekspozycja medyczna i ochrona pacjenta

22 pytań z kategorii „Ekspozycja medyczna i ochrona pacjenta" na egzamin zawodowy MED.08 (technik elektroradiolog). Przy każdym pytaniu widać poprawną odpowiedź, a jego strona ma też wyjaśnienie „po ludzku" i podstawę, na której opiera się odpowiedź.

1. 1Dlaczego uzasadnienie badań przesiewowych z użyciem promieniowania (np. mammografii) wymaga wykazania szczególnie dużej przewagi korzyści nad ryzykiem?Odpowiedź: Bo badaniom poddaje się osoby bez objawów, z których większość jest zdrowa
2. 2Gabinet wykonuje wyłącznie stomatologiczne zdjęcia wewnątrzustne aparatem służącym tylko do tego celu i wykonał zdjęcie zęba niewłaściwemu pacjentowi. Jak traktuje to rozporządzenie MZ o kategoriach ekspozycji niezamierzonych?Odpowiedź: Kryterium błędnej identyfikacji z kategorii I tu nie obowiązuje
3. 3Pacjent po leczeniu jodem-131 otrzymuje przed wypisem pisemne instrukcje dotyczące postępowania. Co, według rozporządzenia MZ w sprawie szczególnej ochrony niektórych kategorii osób, muszą one zawierać?Odpowiedź: Ostrzeżenia o zachowaniu dystansu lub izolacji wobec domowników
4. 4Komu, oprócz lekarza kierującego i lekarza prowadzącego, przekazuje się informację o ekspozycji niezamierzonej i wynikach jej analizy?Odpowiedź: Pacjentowi lub jego przedstawicielowi
5. 5Po długiej angioplastyce wieńcowej z dużą sumaryczną kermą w punkcie referencyjnym pacjent nie ma żadnych zmian na skórze. Co należy mu przekazać przy wypisie?Odpowiedź: Że zmiany skórne mogą ujawnić się po dniach lub tygodniach i trzeba je zgłosić
6. 6Pacjent zgłasza się z nowym skierowaniem na TK klatki piersiowej, a dwa tygodnie wcześniej miał takie badanie w innym szpitalu. Jak powinien postąpić lekarz prowadzący?Odpowiedź: Uzyskać wcześniejsze wyniki i ocenić, czy nowe badanie wniesie nową informację
7. 7Zdjęcie wewnątrzustne wykonywane aparatem służącym wyłącznie do tego celu nie wymaga skierowania ani zlecenia. Co to oznacza dla zasady uzasadnienia?Odpowiedź: Lekarz dentysta nadal musi ocenić, czy zdjęcie jest potrzebne pacjentowi
8. 8Pacjent z wieloletnim, typowym napięciowym bólem głowy, bez objawów alarmowych i z prawidłowym badaniem neurologicznym, domaga się TK głowy „dla spokoju”. Jak ocenić takie badanie?Odpowiedź: Nie jest uzasadnione, bo jego wynik nie zmieni postępowania
9. 9Zdrowy ochotnik bierze udział w badaniu klinicznym, w którym wykonuje się mu badania PET, choć sam nie odniesie z nich bezpośredniej korzyści. Co musi zostać ustalone dla takiej osoby?Odpowiedź: Ogranicznik dawki (limit użytkowy dawki)
10. 10Dlaczego CBCT nie powinno rutynowo zastępować pantomogramu w diagnostyce stomatologicznej?Odpowiedź: Bo zwykle daje większą dawkę i jest uzasadnione tylko przy potrzebie obrazu 3D
11. 11Które zdarzenie w diagnostyce medycyny nuklearnej rozporządzenie MZ o kategoriach ekspozycji niezamierzonych zalicza do kategorii I?Odpowiedź: Podanie produktu o aktywności terapeutycznej zamiast diagnostycznej
12. 12Czemu przede wszystkim służą zalecenia dotyczące kierowania na badania obrazowe (np. wytyczne Komisji Europejskiej RP 118)?Odpowiedź: Pomagają lekarzowi dobrać właściwe badanie do problemu klinicznego
13. 13Czym jest ogranicznik dawki (limit użytkowy dawki) ustalany przez jednostkę ochrony zdrowia dla opiekunów?Odpowiedź: Narzędziem optymalizacji, ograniczającym przewidywane dawki
14. 14Lekarz prowadzący otrzymał skierowanie na RTG kręgosłupa lędźwiowego u pacjenta z ostrym bólem krzyża trwającym 5 dni, bez objawów alarmowych. Co wynika z jego obowiązków?Odpowiedź: Powinien ocenić uzasadnienie i w razie wątpliwości skontaktować się z lekarzem kierującym
15. 15Które niepożądane następstwo mammografii przesiewowej, poza niewielkim ryzykiem radiacyjnym, uwzględnia się w ocenie jej zasadności?Odpowiedź: Wyniki fałszywie dodatnie i nadrozpoznawanie zmian
16. 16W pracowni RTG wykonano zdjęcie klatki piersiowej niewłaściwemu pacjentowi, bo pomylono osoby o tym samym nazwisku. Do jakiej kategorii zalicza się to zdarzenie?Odpowiedź: Do kategorii I
17. 17Kto, w miarę możliwości przed wykonaniem ekspozycji medycznej, zapewnia pacjentowi informacje o korzyściach i zagrożeniach związanych z narażeniem?Odpowiedź: Lekarz prowadzący
18. 18U 30-letniej kobiety podejrzewa się kamicę pęcherzyka żółciowego. Które badanie obrazowe pierwszego wyboru najlepiej realizuje zasadę uzasadnienia?Odpowiedź: Ultrasonografia jamy brzusznej
19. 19Zalecenia ICRP i Komisji Europejskiej wyróżniają trzy poziomy uzasadnienia ekspozycji medycznej. Którego poziomu dotyczy decyzja, czy konkretny pacjent z określonymi objawami powinien mieć wykonaną tomografię komputerową?Odpowiedź: Poziomu indywidualnego, dotyczącego danego pacjenta
20. 20Matka pyta, czy zdjęcie RTG klatki piersiowej jest groźne dla jej dziecka. Która odpowiedź jest rzetelna?Odpowiedź: Dawka to kilka dni tła naturalnego, ryzyko jest bardzo małe wobec korzyści
21. 21Po badaniu TK jamy brzusznej okazało się, że pacjentka była w ciąży, a dawka dla płodu wyniosła około 30 mSv. Badanie nie ratowało życia. Jak kwalifikuje się to zdarzenie?Odpowiedź: Jako zdarzenie kategorii III
22. 22Podczas diagnostycznej koronarografii, bez uzasadnienia klinicznego, sumaryczna kerma w punkcie referencyjnym wyniosła 2,8 Gy. Jak kwalifikuje się to zdarzenie według rozporządzenia MZ o kategoriach ekspozycji niezamierzonych?Odpowiedź: Jako zdarzenie kategorii II, bo przekroczono 2,5 Gy