Pytania: Technika radiograficzna i parametry ekspozycji

51 pytań z kategorii „Technika radiograficzna i parametry ekspozycji" na egzamin na 3. stopień w badaniach radiograficznych (RT3, ISO 9712). Przy każdym pytaniu widać poprawną odpowiedź, a jego strona ma też wyjaśnienie „po ludzku" i podstawę, na której opiera się odpowiedź.

1. 1Dlaczego w technice eliptycznej (przez dwie ścianki, obraz dwóch ścianek) dla rur o małej średnicy źródło przesuwa się z płaszczyzny spoiny?Odpowiedź: Aby obrazy spoiny w obu ściankach nie nakładały się i utworzyły elipsę
2. 2Spoinę obwodową rury o małej średnicy i cienkiej ściance bada się techniką eliptyczną (dwóch ścianek, dwóch obrazów). Ile ekspozycji zwykle wymaga objęcie badaniem całego obwodu?Odpowiedź: Dwie, przesunięte względem siebie o 90°
3. 3Do którego zadania przemysłowa tomografia komputerowa nadaje się lepiej niż radiografia projekcyjna?Odpowiedź: Określenia trójwymiarowego położenia i objętości porów w odlewie aluminiowym
4. 4Które źródło promieniowania gamma stosuje się zwykle do radiografii stali o grubości od około 20 do około 100 mm?Odpowiedź: Iryd-192
5. 5Na czym polega technika przez dwie ścianki z obrazem jednej ścianki przy badaniu spoin obwodowych rur?Odpowiedź: Źródło jest na zewnątrz rury, a ocenia się tylko ściankę przylegającą do błony
6. 6Źródło Ir-192 umieszczono w osi rury, w płaszczyźnie spoiny obwodowej, a błony założono wokół spoiny od zewnątrz. Jak nazywa się ten układ?Odpowiedź: Ekspozycja centralna przez jedną ściankę, obejmująca cały obwód naraz
7. 7Dlaczego w technice dwóch ścianek, jednego obrazu (DWSI) ocenia się tylko ściankę przylegającą do błony?Odpowiedź: Ścianka od strony źródła jest daleko od błony, więc jej obraz jest silnie nieostry
8. 8Poprawny radiogram uzyskano przy prądzie lampy 5 mA i czasie 4 min. Jaki czas ekspozycji da tę samą gęstość optyczną przy prądzie 8 mA, bez zmiany napięcia i odległości?Odpowiedź: 2,5 min
9. 9Na czym polega badanie radiograficzne złącza spawanego?Odpowiedź: Detektor za obiektem rejestruje różne osłabienie promieniowania w materiale i w nieciągłościach
10. 10Dlaczego przyklejenie brzegowe w spoinie na rowku V może być niewidoczne na radiogramie wykonanym wiązką prostopadłą do powierzchni blachy?Odpowiedź: Płaska nieciągłość wzdłuż ścianki rowka daje w kierunku wiązki znikomą różnicę grubości
11. 11Na czym opiera się wymiarowanie wysokości nieciągłości w technice TOFD?Odpowiedź: Na pomiarze czasu przejścia sygnałów dyfrakcyjnych z górnego i dolnego końca nieciągłości
12. 12Do jakich badań stosuje się w radiografii przemysłowej kobalt-60?Odpowiedź: Do badania grubych elementów stalowych, w przybliżeniu od 40 do 200 mm
13. 13Dlaczego przy badaniu stali o grubości prześwietlanej 15-30 mm źródło Se-75 bywa korzystniejsze od Ir-192 pod względem jakości obrazu?Odpowiedź: Ma niższą średnią energię promieniowania, więc daje lepszy kontrast
14. 14Jaka jest główna zaleta radioskopii (obrazowania w czasie rzeczywistym) w kontroli odlewów?Odpowiedź: Obserwacja obrazu podczas obracania obiektu, co ułatwia ocenę położenia wskazań
15. 15Jaką funkcję pełni kolimator zakładany na końcówkę przewodu prowadzącego aparatu do gammagrafii?Odpowiedź: Ogranicza wiązkę do kierunku obiektu, co zmniejsza wygrodzenie i rozproszenie
16. 16Co zasadniczo odróżnia przemysłową tomografię komputerową od radiografii projekcyjnej?Odpowiedź: Rekonstrukcja rozkładu osłabienia w objętości z wielu projekcji, bez nakładania struktur
17. 17Na tylnej ścianie kasety umieszczono ołowianą literę B. Na radiogramie widać jasny obraz litery B na ciemniejszym tle. Co to oznacza?Odpowiedź: Do błony dociera za dużo promieniowania wstecznego i trzeba poprawić osłonę tyłu kasety
18. 18Spoina jest badana w klasie B wg PN-EN ISO 17636-1. Wymiar źródła d = 2 mm, odległość obiekt-błona b = 27 mm. Warunek klasy B ma postać f/d ≥ 15 · b^(2/3) (wymiary w mm). Jaka jest minimalna odległość źródło-obiekt f?Odpowiedź: 270 mm
19. 19Które źródło promieniowania gamma, zgodnie z zakresami grubości podanymi w PN-EN ISO 17636-1, nadaje się do badania spoiny stalowej o grubości prześwietlanej 60 mm?Odpowiedź: Ir-192
20. 20Ekspozycja źródłem Ir-192 z odległości źródło-błona 500 mm trwała 5 min. Po 74 dniach (jeden okres połowicznego rozpadu) tę samą spoinę trzeba prześwietlić z odległości 700 mm. Jaki czas ekspozycji zapewni tę samą gęstość optyczną?Odpowiedź: 19,6 min
21. 21Co przedstawia typowy diagram ekspozycji (wykres naświetlań) dla defektoskopu rentgenowskiego?Odpowiedź: Ekspozycję w mA·min w funkcji grubości stali dla kilku napięć lampy
22. 22Źródło Ir-192 ma wymiar d = 3 mm, a odległość obiekt-błona wynosi b = 20 mm. Jaka minimalna odległość źródło-obiekt f zapewni nieostrość geometryczną nie większą niż 0,2 mm?Odpowiedź: 300 mm
23. 23Które zestawienie najlepiej oddaje typowe różnice wykrywalności między RT a UT w spoinach doczołowych?Odpowiedź: RT lepiej wykrywa pory i wtrącenia, a UT płaskie przyklejenia i pęknięcia
24. 24Z diagramu ekspozycji dla Ir-192 odczytano wymaganą ekspozycję 3000 GBq·min. Aktywność źródła w dniu badania wynosi 1,5 TBq. Ile wynosi czas ekspozycji?Odpowiedź: 2 min
25. 25Po co podczas ekspozycji umieszcza się na obiekcie ołowiane znaczniki identyfikacyjne i położenia?Odpowiedź: Aby jednoznacznie przypisać radiogram do złącza i odtworzyć położenie wskazań
26. 26Które niezgodności spawalnicze metoda radiograficzna wykrywa najpewniej?Odpowiedź: Objętościowe, takie jak pęcherze gazowe i wtrącenia żużla
27. 27Z jakich podstawowych części składa się aparat do gammagrafii z wysuwanym źródłem?Odpowiedź: Pojemnik ochronny ze źródłem, przewód prowadzący z kolimatorem i napęd z linką
28. 28Czym selen-75 różni się od irydu-192 jako źródło do radiografii stali?Odpowiedź: Emituje promieniowanie o niższej energii, więc daje lepszy kontrast na cieńszych ściankach
29. 29Dlaczego przed wysunięciem źródła sprawdza się prawidłowe połączenie linki napędowej z uchwytem źródła?Odpowiedź: Bo źle połączone źródło może się odłączyć i pozostać poza pojemnikiem
30. 30Z krzywej charakterystycznej błony wynika, że gęstości 1,5 odpowiada logarytm względnej ekspozycji 1,8, a gęstości 2,5 logarytm 2,1. Radiogram wykonany przy 10 mA·min ma gęstość 1,5. Jaka ekspozycja da gęstość 2,5?Odpowiedź: 20 mA·min
31. 31Poprawny radiogram uzyskano źródłem Ir-192 przy odległości źródło-błona 800 mm i czasie 6 min. Po jednym okresie połowicznego rozpadu (około 74 dni) to samo złącze bada się z odległości 400 mm. Jaki czas ekspozycji należy przyjąć?Odpowiedź: 3 min
32. 32Jak według PN-EN ISO 17636-1 należy dobierać napięcie lampy rentgenowskiej do badania spoiny?Odpowiedź: Możliwie niskie, nie wyższe od maksimum podanego dla danej grubości prześwietlanej
33. 33Od czego przede wszystkim zależy wykrywalność pęknięcia w badaniu radiograficznym?Odpowiedź: Od ułożenia płaszczyzny pęknięcia względem kierunku wiązki
34. 34Co według PN-EN ISO 17636-1 ogranicza długość odcinka spoiny obwodowej, który można ocenić na jednym radiogramie w technice jednej ścianki ze źródłem na zewnątrz?Odpowiedź: Stosunek grubości prześwietlanej na krańcu odcinka i w osi wiązki
35. 35W badaniu radioskopowym z powiększeniem geometrycznym M = 3 użyto lampy o efektywnym wymiarze ogniska 0,2 mm. Jaka jest nieostrość geometryczna w płaszczyźnie detektora?Odpowiedź: 0,4 mm
36. 36Który argument przemawia za zastąpieniem radiografii badaniem TOFD lub PAUT przy kontroli grubościennych spoin doczołowych?Odpowiedź: Wymiarowanie wysokości wad płaskich i brak promieniowania jonizującego
37. 37Dlaczego przewodu prowadzącego aparatu do gammagrafii nie wolno ostro zaginać, zgniatać ani układać w ciasne pętle?Odpowiedź: Bo źródło może się zablokować poza pojemnikiem podczas wysuwu lub wycofania
38. 38Przy odległości źródło-błona 500 mm właściwa ekspozycja wynosi 12 mA·min. Jaka ekspozycja będzie potrzebna przy odległości 750 mm, przy pozostałych warunkach bez zmian?Odpowiedź: 27 mA·min
39. 39Który zestaw środków ogranicza promieniowanie rozproszone docierające do błony?Odpowiedź: Przesłony i kolimatory, maski ołowiane, filtry na lampie i ołów za kasetą
40. 40Która cecha odróżnia radiografię izotopową od rentgenowskiej?Odpowiedź: Źródła nie można wyłączyć, a energii promieniowania nie da się regulować
41. 41Która cecha jest zaletą metody radiograficznej?Odpowiedź: Trwały zapis obrazu, który można później ponownie ocenić
42. 42Radiograf zwiększa napięcie lampy z 160 kV do 200 kV przy tym samym prądzie. Jaki jest główny skutek dla radiogramu?Odpowiedź: Większa przenikliwość i krótszy czas ekspozycji, ale niższy kontrast
43. 43W spoinie czołowej z ukosowaniem V o kącie rowka 60° podejrzewa się przyklejenia brzegowe. Jak zwiększyć prawdopodobieństwo ich wykrycia radiograficznie?Odpowiedź: Wykonać dodatkową ekspozycję z wiązką skierowaną wzdłuż ścianki rowka
44. 44Rura o średnicy zewnętrznej 219 mm i grubości ścianki 12,5 mm jest badana techniką dwóch ścianek, jednego obrazu (DWSI). Jaką nominalną grubość prześwietlaną w przyjmuje się przy doborze źródła i ekspozycji?Odpowiedź: 25 mm
45. 45Ekspozycja źródłem Ir-192 trwała 10 min. Ile będzie trwać ekspozycja dająca tę samą gęstość optyczną (ta sama odległość, błona i obiekt) po 148 dniach, jeśli okres połowicznego rozpadu Ir-192 przyjąć jako 74 dni?Odpowiedź: 40 min
46. 46Jak wyraża się ekspozycję w radiografii rentgenowskiej przy ustalonym napięciu i odległości źródło-błona?Odpowiedź: Jako iloczyn prądu lampy i czasu, np. w mA·min
47. 47Jak co do zasady kieruje się wiązkę przy radiografii spoiny doczołowej blach przez jedną ściankę?Odpowiedź: Osią prostopadle do powierzchni blachy, na środek ocenianego odcinka spoiny
48. 48Jak w jednej ekspozycji uzyskać czytelny obraz obiektu o dużych różnicach grubości ścianki?Odpowiedź: Włożyć do kasety dwie błony o różnej czułości i oceniać każdą część na właściwej
49. 49Dlaczego do radiografii bardzo grubych elementów stalowych stosuje się akceleratory liniowe o energii rzędu MeV?Odpowiedź: Bo fotony o wysokiej energii przenikają duże grubości stali w rozsądnym czasie
50. 50Ekspozycja źródłem o aktywności 1,0 TBq z odległości 1,0 m trwa 12 min. Ile będzie trwać ekspozycja tej samej spoiny (ta sama błona i gęstość) źródłem tego samego izotopu o aktywności 3,0 TBq z odległości 1,5 m?Odpowiedź: 9 min
51. 51Czym różnią się klasy techniki badania A i B według PN-EN ISO 17636-1?Odpowiedź: Klasa A to technika podstawowa, a klasa B ulepszona, o wyższej czułości wykrywania