Pytania: Reaktory, obiekty jądrowe i paliwo

62 pytań z kategorii „Reaktory, obiekty jądrowe i paliwo" na egzamin na inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-2. Przy każdym pytaniu widać poprawną odpowiedź, a jego strona ma też wyjaśnienie „po ludzku" i podstawę, na której opiera się odpowiedź.

1. 1Zgodnie z ustawą Prawo atomowe obszar ograniczonego użytkowania wokół obiektu jądrowego obejmuje teren, na zewnątrz którego w stanach eksploatacyjnych roczna dawka skuteczna od wszystkich dróg narażenia nie przekroczy:Odpowiedź: 0,3 mSv
2. 2Na jakiej reakcji opiera się wykrywanie neutronów termicznych w liczniku proporcjonalnym wypełnionym helem-3?Odpowiedź: He-3(n,p)H-3
3. 3Skąd pochodzi Ar-41 uwalniany do powietrza z reaktorów badawczych?Odpowiedź: Z aktywacji argonu zawartego w powietrzu w pobliżu rdzenia
4. 4Co oznacza ujemny temperaturowy współczynnik reaktywności paliwa (efekt Dopplera)?Odpowiedź: Wzrost temperatury paliwa zmniejsza reaktywność i hamuje moc
5. 5Co oznacza w ewidencji materiałów jądrowych wielkość MUF (material unaccounted for)?Odpowiedź: Różnicę stanu księgowego i stanu z inwentaryzacji fizycznej
6. 6Ile w przybliżeniu U-235 ulega rozszczepieniu w reaktorze pracującym przez dobę z mocą cieplną 1 MW (energia rozszczepienia około 200 MeV)?Odpowiedź: Około 1 g
7. 7Pręty bezpieczeństwa reaktora PWR są utrzymywane nad rdzeniem przez elektromagnesy napędów. Co się stanie po zaniku zasilania tych napędów?Odpowiedź: Pręty samoczynnie wpadną do rdzenia i wyłączą reaktor
8. 8Jakie filtry stosuje się w układach wentylacji obiektów jądrowych do zatrzymywania radioaktywnego jodu, w tym jodku metylu?Odpowiedź: Złoża węgla aktywnego impregnowanego (np. KI, TEDA)
9. 9W jakim celu do chłodziwa obiegu pierwotnego reaktora PWR dodaje się kwas borowy?Odpowiedź: Aby kompensować nadmiar reaktywności świeżego paliwa
10. 10Czego dotyczy piąty, ostatni poziom obrony w głąb według MAEA?Odpowiedź: Łagodzenia skutków radiologicznych uwolnień przez reagowanie poza terenem
11. 11Od czego, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, zależy klasa bezpieczeństwa określana dla systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego?Odpowiedź: Od stopnia wpływu na bezpieczeństwo jądrowe i ochronę radiologiczną
12. 12Jakim reaktorem jest reaktor MARIA w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku?Odpowiedź: Badawczym, basenowym, o mocy cieplnej 30 MW
13. 13Co jest głównym źródłem wodoru w obudowie bezpieczeństwa podczas ciężkiej awarii reaktora lekkowodnego?Odpowiedź: Utlenianie cyrkonowych koszulek przez parę w wysokiej temperaturze
14. 14Czym, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, jest podstawowe zagrożenie projektowe?Odpowiedź: Dokumentem opisującym podmioty mogące dążyć do kradzieży lub sabotażu
15. 15Jakie są podstawowe funkcje systemu ochrony fizycznej obiektu jądrowego?Odpowiedź: Wykrywanie, opóźnianie i reagowanie
16. 16Kto, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, sprawuje nadzór nad ochroną fizyczną obiektów jądrowych?Odpowiedź: Prezes Agencji oraz Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
17. 17Na czym polega proces PUREX stosowany przy przerobie wypalonego paliwa?Odpowiedź: Na odzysku uranu i plutonu przez ekstrakcję rozpuszczalnikową
18. 18Tarczę napromieniano przez czas równy dwóm okresom połowicznego rozpadu powstającego izotopu. Jaki ułamek aktywności nasycenia osiągnięto?Odpowiedź: 75%
19. 19Jak często, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, przeprowadza się ocenę okresową bezpieczeństwa jądrowego obiektu jądrowego?Odpowiedź: Z częstotliwością z zezwolenia, nie rzadziej niż co 10 lat
20. 20Efektywny współczynnik mnożenia rdzenia wynosi k = 1,0025. Ile w przybliżeniu wynosi reaktywność?Odpowiedź: Około 250 pcm
21. 21Reaktor pracujący długo na dużej mocy zostaje wyłączony. Jak zmienia się w pierwszych godzinach stężenie Xe-135 w rdzeniu?Odpowiedź: Rośnie, bo I-135 nadal rozpada się do Xe-135
22. 22Jak ustawa Prawo atomowe definiuje reaktor jądrowy na potrzeby przepisów o odpowiedzialności cywilnej za szkody jądrowe?Odpowiedź: Urządzenie, w którym reakcja łańcuchowa podtrzymuje się bez dodatkowego źródła neutronów
23. 23Które zagadnienia obejmuje, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, ocena terenu przeznaczonego pod lokalizację obiektu jądrowego?Odpowiedź: Gęstość zaludnienia i sposób zagospodarowania terenu
24. 24Jakich rozwiązań, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, nie stosuje się w projekcie i procesie budowy obiektu jądrowego?Odpowiedź: Niesprawdzonych w praktyce ani za pomocą prób, badań i analiz
25. 25Od jakiego wzbogacenia w U-235 uran uznaje się za wysoko wzbogacony (HEU)?Odpowiedź: Od 20%
26. 26Jak ustawa Prawo atomowe określa wczesne uwolnienia substancji promieniotwórczych, których należy unikać dzięki rozwiązaniom technicznym i organizacyjnym obiektu jądrowego?Odpowiedź: Uwolnienia wymagające działań poza terenem obiektu, na które nie byłoby czasu
27. 27Jak często, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, podstawowe zagrożenie projektowe podlega przeglądowi i aktualizacji?Odpowiedź: Co 2 lata
28. 28Ile wynosi według MAEA ilość znacząca (significant quantity) plutonu, przyjmowana w zabezpieczeniach materiałów jądrowych?Odpowiedź: 8 kg
29. 29Jak, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, prowadzi się ewidencję materiałów jądrowych?Odpowiedź: Oddzielnie dla każdego rejonu bilansu materiałowego
30. 30Który radionuklid odpowiada za największą moc dawki od rurociągów obiegu pierwotnego reaktora lekkowodnego podczas pracy na mocy?Odpowiedź: N-16
31. 31Jaki jest udział neutronów opóźnionych (β) w rozszczepieniu U-235 neutronami termicznymi?Odpowiedź: Około 0,65%
32. 32Który materiał stosuje się jako pochłaniacz neutronów w prętach regulacyjnych?Odpowiedź: Węglik boru (B4C)
33. 33Woda obiegu pierwotnego płynie od rdzenia do pomieszczenia z aparaturą przez 21 s. Jaka część aktywności N-16 (T½ ≈ 7 s) pozostaje w wodzie po tym czasie?Odpowiedź: Około 12,5%
34. 34W jakim zamiarze, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, ustanowiono zabezpieczenia materiałów jądrowych?Odpowiedź: Niedopuszczenia do użycia materiałów z działalności pokojowej do broni jądrowej
35. 35Komu, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, zabrania się wkraczania na obszar ograniczonego użytkowania wokół obiektu jądrowego w sytuacji zdarzenia radiacyjnego, którego skutki mogą przekroczyć granice terenu obiektu?Odpowiedź: Osobom niebiorącym udziału w likwidacji zagrożenia ani usuwaniu skutków
36. 36Co, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, musi zrobić kierownik jednostki prowadzącej działalność z materiałami jądrowymi po stwierdzeniu utraty materiału jądrowego wskutek nadzwyczajnego zdarzenia?Odpowiedź: Niezwłocznie poinformować o tym Prezesa Agencji
37. 37Tarczę zawierającą 10²⁰ jąder o przekroju czynnym na wychwyt 1 barn (10⁻²⁴ cm²) napromienia się strumieniem neutronów 10¹³ cm⁻²·s⁻¹. Jaka jest aktywność nasycenia produktu?Odpowiedź: 10⁹ Bq
38. 38Jakie jest typowe wzbogacenie paliwa w U-235 dla reaktorów lekkowodnych PWR i BWR?Odpowiedź: Około 3-5%
39. 39Które testy, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, obejmuje program rozruchu obiektu jądrowego?Odpowiedź: Testy załadunku paliwa, podkrytyczności, krytyczności i mocy
40. 40Gdzie w elektrowni z reaktorem PWR wytwarzana jest para zasilająca turbinę?Odpowiedź: W wytwornicach pary, po stronie obiegu wtórnego
41. 41Ile w przybliżeniu wynosi moc ciepła powyłączeniowego tuż po wyłączeniu reaktora, który długo pracował na stałej mocy?Odpowiedź: Około 6-7% mocy przed wyłączeniem
42. 42Kto, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, nie może uczestniczyć w weryfikacji analiz bezpieczeństwa przeprowadzanych przez inwestora przed złożeniem wniosku o zezwolenie na budowę obiektu jądrowego?Odpowiedź: Podmioty biorące udział w opracowaniu projektu obiektu
43. 43Podczas załadunku rdzenia przy k = 0,90 detektor rejestruje 1000 impulsów/s od źródła rozruchowego. Po dołożeniu kaset paliwowych zliczenia wzrosły do 2000 impulsów/s. Ile wynosi nowe k?Odpowiedź: 0,95
44. 44Dlaczego reaktory moderowane ciężką wodą (np. CANDU) mogą pracować na uranie naturalnym, a reaktory lekkowodne wymagają paliwa wzbogaconego?Odpowiedź: Deuter znacznie słabiej niż wodór pochłania neutrony termiczne
45. 45Jaką funkcję pełni stabilizator ciśnienia (presuryzer) w reaktorze PWR?Odpowiedź: Utrzymuje ciśnienie i przejmuje zmiany objętości wody w obiegu
46. 46Co oznacza zasada różnorodności w projektowaniu systemów bezpieczeństwa obiektu jądrowego?Odpowiedź: Realizację tej samej funkcji przez układy działające na różnych zasadach
47. 47Kto w Unii Europejskiej przeprowadza inspekcje zabezpieczeń materiałów jądrowych na podstawie Traktatu Euratom?Odpowiedź: Komisja Europejska (inspektorzy Euratomu)
48. 48Dlaczego do wzbogacania izotopowego uranu stosuje się sześciofluorek uranu (UF6)?Odpowiedź: Łatwo przechodzi w gaz, a fluor ma tylko jeden trwały izotop
49. 49Jak często, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, aktualizuje się w toku eksploatacji program likwidacji obiektu jądrowego?Odpowiedź: Nie rzadziej niż raz na pięć lat
50. 50W dozymetrii indywidualnej w polu mieszanym neutronów i fotonów stosuje się pary detektorów termoluminescencyjnych z LiF wzbogaconym w Li-6 (TLD-600) i w Li-7 (TLD-700). Na czym to polega?Odpowiedź: Li-6 wychwytuje neutrony termiczne, a Li-7 nie, więc różnica daje składową neutronową
51. 51Jak zgodnie z zaleceniami ICRP 103 ustala się współczynnik wagowy promieniowania wR dla neutronów?Odpowiedź: Jest ciągłą funkcją energii z maksimum około 20 przy 1 MeV
52. 52Wzrost stężenia I-131 i radioaktywnych gazów szlachetnych w chłodziwie obiegu pierwotnego świadczy najczęściej o:Odpowiedź: Nieszczelności koszulek paliwowych
53. 53W jakim terminie od przedstawienia przez inspektora MAEA pisemnego polecenia kontroli w ramach dostępu uzupełniającego, w normalnych godzinach pracy, kierownik jednostki na terenie obiektu musi zgodnie z ustawą Prawo atomowe umożliwić dostęp do wskazanych pomieszczeń bez materiałów jądrowych?Odpowiedź: W terminie 2 godzin
54. 54Dlaczego w elektrowni z reaktorem BWR budynek turbiny podczas pracy reaktora wymaga osłon i kontroli dostępu?Odpowiedź: Para z rdzenia niesie N-16, silny emiter gamma
55. 55Jak ustawa Prawo atomowe wyraża wymóg, aby projekt obiektu jądrowego realizował zasadę obrony w głąb?Odpowiedź: Projekt uwzględnia sekwencję poziomów bezpieczeństwa aż do minimalizacji skutków awarii
56. 56Jak ustawa Prawo atomowe opisuje politykę kultury bezpieczeństwa, wchodzącą w skład zintegrowanego systemu zarządzania jednostki eksploatującej obiekt jądrowy?Odpowiedź: Jako wspólnie ustalone i realizowane zobowiązanie kierownictwa i pracowników
57. 57Co jest głównym źródłem narażenia personelu podczas prac remontowych przy obiegu pierwotnym reaktora lekkowodnego po jego wyłączeniu?Odpowiedź: Aktywowane produkty korozji osadzone w obiegu, zwłaszcza Co-60
58. 58Dlaczego przekroczenie krytycznego strumienia ciepła (kryzys wrzenia) na powierzchni pręta paliwowego jest groźne?Odpowiedź: Na koszulce tworzy się film parowy, który pogarsza odbiór ciepła
59. 59Które materiały jądrowe są zgodnie z ustawą Prawo atomowe wyłączone z obowiązku ochrony fizycznej?Odpowiedź: Rudy uranu i toru
60. 60Jaka jest kolejność barier fizycznych zatrzymujących substancje promieniotwórcze w reaktorze PWR, licząc od paliwa na zewnątrz?Odpowiedź: Matryca paliwowa, koszulka, granica ciśnieniowa obiegu pierwotnego, obudowa bezpieczeństwa
61. 61Czym charakteryzuje się otwarty (jednokrotny) jądrowy cykl paliwowy?Odpowiedź: Wypalone paliwo po przechowaniu trafia do składowania bez przerobu
62. 62Kiedy reaktor staje się krytyczny na neutronach natychmiastowych?Odpowiedź: Gdy reaktywność osiąga wartość β (1 dolar)