Pytania: Optymalizacja i diagnostyczne poziomy referencyjne

40 pytań z kategorii „Optymalizacja i diagnostyczne poziomy referencyjne" na egzamin z ochrony radiologicznej pacjenta (ORP). Przy każdym pytaniu widać poprawną odpowiedź, a jego strona ma też wyjaśnienie „po ludzku" i podstawę, na której opiera się odpowiedź.

1. 1Dlaczego przełączenie fluoroskopii na mniejsze pole widzenia (powiększenie) zwykle zwiększa dawkę w skórze pacjenta?Odpowiedź: Bo układ automatycznej kontroli zwiększa moc dawki, aby utrzymać jakość obrazu
2. 2W radiologii zabiegowej, poza ogólnymi wymaganiami optymalizacji, ustawa Prawo atomowe nakazuje podejmować kroki, aby zapobiec:Odpowiedź: popromiennym uszkodzeniom skóry i tkanek pod nią położonych
3. 3Na czym według ustawy Prawo atomowe polega optymalizacja ochrony radiologicznej pacjenta w radioterapii?Odpowiedź: Na możliwie maksymalnej ochronie zdrowych narządów i tkanek przy podaniu zaplanowanej dawki
4. 4Które z wymienionych działań jest przykładem optymalizacji, a nie uzasadnienia ekspozycji medycznej?Odpowiedź: Dobór parametrów ekspozycji i kolimacji do rozmiaru pacjenta
5. 5Dla których osób jednostka ochrony zdrowia ustanawia i stosuje ograniczniki dawki (limity użytkowe dawki) w związku z ekspozycją medyczną?Odpowiedź: Dla uczestników eksperymentów medycznych lub badań klinicznych oraz opiekunów
6. 6Mediana dawek w pracowni jest kilkakrotnie niższa od diagnostycznego poziomu referencyjnego. Jaki wniosek jest właściwy?Odpowiedź: Należy sprawdzić, czy jakość obrazów jest wystarczająca do celu diagnostycznego
7. 7Jak rekonstrukcja iteracyjna obrazu w TK może przyczynić się do optymalizacji ochrony pacjenta?Odpowiedź: Zmniejsza szum obrazu, co pozwala obniżyć dawkę przy podobnej jakości
8. 8Co lekarz określa indywidualnie dla uczestnika eksperymentu medycznego, w odniesieniu do którego oczekuje się bezpośredniej korzyści diagnostycznej lub terapeutycznej?Odpowiedź: Docelowe poziomy dawek
9. 9Który zestaw czynników najbardziej zwiększa ryzyko popromiennego uszkodzenia skóry w zabiegu kardiologii interwencyjnej?Odpowiedź: Duża masa ciała, długi zabieg, strome projekcje bez zmiany kąta
10. 10Zwiększenie napięcia z jednoczesnym zmniejszeniem mAs, tak aby dawka na detektorze pozostała podobna, zwykle:Odpowiedź: zmniejsza dawkę pacjenta kosztem obniżenia kontrastu obiektu
11. 11Zgodnie z rozporządzeniem MZ w sprawie ekspozycji medycznej, co ogranicza się do niezbędnego minimum w procedurach mammograficznych?Odpowiedź: Stosowanie geometrycznego powiększenia obrazu
12. 12Szeroki zakres dynamiczny detektorów cyfrowych sprzyja stopniowemu zawyżaniu ekspozycji (dose creep), ponieważ:Odpowiedź: po przetworzeniu prześwietlony obraz wygląda prawidłowo
13. 13Po zabiegu kardiologii interwencyjnej aparat wskazał sumaryczną kermę w punkcie referencyjnym 3,8 Gy i sumaryczny DAP 540 Gy·cm². Zgodnie z rozporządzeniem MZ w sprawie ekspozycji medycznej, jakie obowiązki z tego wynikają?Odpowiedź: Zapis dawki w dokumentacji oraz badania kontrolne co najmniej raz w tygodniu przez 21 dni
14. 14Które działanie wymienione w rozporządzeniu MZ w sprawie ekspozycji medycznej pozwala uniknąć kumulacji dawki w jednym miejscu skóry pacjenta podczas procedur zabiegowych?Odpowiedź: Zmienianie położenia miejsca wejścia wiązki pierwotnej
15. 15Zgodnie z rozporządzeniem MZ w sprawie ekspozycji medycznej, jak należy uzyskać obrazy warstw pośrednich w spiralnym badaniu TK?Odpowiedź: Rekonstruować je z istniejących danych zamiast wykonywać dodatkowe obrazy
16. 16Jaki warunek dotyczący przesuwu stołu obowiązuje w sekwencyjnym badaniu TK, jeżeli inne postępowanie nie jest uzasadnione klinicznie?Odpowiedź: Przesunięcie stołu między skanami nie mniejsze niż szerokość kolimowanej wiązki
17. 17Mediana DAP dla RTG klatki piersiowej PA w pracowni wynosi 0,12 Gy·cm², a diagnostyczny poziom referencyjny w rozporządzeniu podano jako 15 cGy·cm². Jaki jest wniosek?Odpowiedź: Mediana jest poniżej DRL, który wynosi 0,15 Gy·cm²
18. 18Według rozporządzenia MZ w sprawie warunków bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej w dokumentacji medycznej pacjenta po badaniu rentgenodiagnostycznym (poza stomatologicznymi zdjęciami wewnątrzustnymi) zapisuje się:Odpowiedź: fizyczne parametry ekspozycji pozwalające odtworzyć warunki badania i dawkę
19. 19Według rozporządzenia MZ w sprawie warunków bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej jezdny i przenośny sprzęt radiologiczny (poza sprzętem do zdjęć wewnątrzustnych) stosuje się:Odpowiedź: gdy przybycie pacjenta do aparatu stacjonarnego jest medycznie przeciwwskazane
20. 20U małych dzieci i przy zdjęciach cienkich części ciała (np. dłoni) zwykle nie stosuje się kratki przeciwrozproszeniowej, ponieważ:Odpowiedź: promieniowania rozproszonego jest mało, a kratka niepotrzebnie zwiększałaby dawkę
21. 21Jak w radiologii zabiegowej należy ustawić lampę rentgenowską i rejestrator obrazu względem pacjenta?Odpowiedź: Lampę możliwie daleko od pacjenta, rejestrator możliwie blisko pacjenta
22. 22Według rozporządzenia MZ w sprawie warunków bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej osłony osobiste pacjenta stosuje się do ochrony:Odpowiedź: części ciała niebędących przedmiotem badania, zwłaszcza w wiązce pierwotnej
23. 23Podczas procedury radiologii zabiegowej sumaryczna kerma w powietrzu w punkcie referencyjnym przekroczyła 5 Gy. Zgodnie z rozporządzeniem MZ w sprawie ekspozycji medycznej, jakie postępowanie wobec pacjenta jest wymagane?Odpowiedź: Badania kontrolne co najmniej raz w tygodniu przez 21 dni po procedurze
24. 24Stosowania których przepisów ustawa Prawo atomowe wyłącza w odniesieniu do obrazowania pozamedycznego z wykorzystaniem urządzeń radiologicznych?Odpowiedź: Przepisów o ogranicznikach dawek i dawkach granicznych dla ogółu ludności
25. 25Dlaczego po podaniu radiofarmaceutyku wydalanego przez nerki zaleca się pacjentowi picie płynów i częste oddawanie moczu?Odpowiedź: Aby zmniejszyć dawkę w ścianie pęcherza moczowego i w całym ciele
26. 26Dla jakiego standardowego dorosłego pacjenta określono wartości w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie diagnostycznych poziomów referencyjnych?Odpowiedź: Wzrost 170 cm, masa 70 kg
27. 27Zgodnie z ustawą Prawo atomowe w badaniach diagnostycznych dawki skuteczne otrzymywane przez pacjentów ogranicza się do:Odpowiedź: możliwie najniższego poziomu, który zapewni wynik o założonej jakości diagnostycznej
28. 28Dodatkową filtrację miedzianą stosuje się m.in. w badaniach pediatrycznych i we fluoroskopii, ponieważ:Odpowiedź: silnie utwardza wiązkę i zmniejsza dawkę w skórze pacjenta
29. 29Pacjentowi zaplanowano scyntygrafię z MIBG znakowanym jodem-123. Po co podaje się wcześniej preparat jodu stabilnego?Odpowiedź: Aby zablokować wychwyt wolnego radiojodu w tarczycy
30. 30Diagnostyczny poziom referencyjny w rozumieniu ustawy Prawo atomowe odnosi się do:Odpowiedź: typowych badań u pacjentów o standardowej budowie ciała lub na standardowych fantomach
31. 31Kiedy, według rozporządzenia MZ w sprawie ekspozycji medycznej, stosowanie fluoroskopii jest dopuszczalne?Odpowiedź: Gdy ze względów diagnostycznych nie może być zastąpiona radiografią
32. 32Ograniczenie pola wiązki do obszaru niezbędnego diagnostycznie powoduje:Odpowiedź: zmniejszenie dawki pacjenta i promieniowania rozproszonego, a więc lepszy kontrast
33. 33Rutynowe badanie TK jamy brzusznej wykonywano w trzech fazach (bez kontrastu, tętniczej i żylnej), choć wskazanie wymagało tylko fazy żylnej. Jaki jest skutek?Odpowiedź: Dawka rośnie około trzykrotnie, a dodatkowe fazy nie wnoszą informacji
34. 34Dla jakich badań jednostka ochrony zdrowia stosuje diagnostyczne poziomy referencyjne zgodnie z ustawą Prawo atomowe?Odpowiedź: Dla badań rentgenodiagnostycznych, medycyny nuklearnej i radiologii zabiegowej
35. 35Technik ustawia szerokie pole, a po ekspozycji przycina obraz cyfrowy do badanego obszaru. Jak ocenić tę praktykę?Odpowiedź: Jest nieprawidłowa, bo pacjent otrzymał dawkę w całym szerokim polu
36. 36U pacjenta ważącego 130 kg wartość DAP dla RTG kręgosłupa lędźwiowego przekroczyła diagnostyczny poziom referencyjny. Jak należy to ocenić?Odpowiedź: Jako zjawisko oczekiwane, bo DRL dotyczy pacjentów o standardowej budowie
37. 37W radiografii zwiększono napięcie lampy i jednocześnie zmniejszono mAs tak, aby dawka na detektorze pozostała taka sama. Jaki jest główny skutek dla pacjenta i obrazu?Odpowiedź: Mniejsza dawka na wejściu i mniejszy kontrast
38. 38Jakim działaniem, oprócz ograniczania dawek, realizuje się według ustawy Prawo atomowe optymalizację ochrony radiologicznej pacjenta?Odpowiedź: Redukcją badań niepotrzebnie powtarzanych
39. 39Jakiego trybu pracy aparatury rentgenowskiej należy unikać w radiologii zabiegowej, jeżeli jest to uzasadnione klinicznie?Odpowiedź: Trybu wysokiej mocy dawki
40. 40Jak często i przez kogo dokonywany jest przegląd diagnostycznych poziomów referencyjnych?Odpowiedź: Nie rzadziej niż co 5 lat, przez Krajowe Centrum Ochrony Radiologicznej w Ochronie Zdrowia