Pytania: Radioterapia i planowanie leczenia

40 pytań z kategorii „Radioterapia i planowanie leczenia" na egzamin na inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-3. Przy każdym pytaniu widać poprawną odpowiedź, a jego strona ma też wyjaśnienie „po ludzku" i dosłowny cytat z przepisu.

1. 1Jaki największy odstęp między zdjęciami tomograficznymi dopuszcza rozporządzenie MZ w sprawie ekspozycji medycznej przy trójwymiarowym planowaniu leczenia?Odpowiedź: 5 mm
2. 2Kto po napromienieniu każdego pola potwierdza podpisem w karcie napromieniania zgodność zaplanowanych parametrów, w szczególności jednostek monitorowych, z parametrami zrealizowanymi?Odpowiedź: Technik elektroradiologii
3. 3Co należy zrobić po zakończeniu leczenia brachyterapią, w którym źródła promieniotwórcze aplikowano do ciała pacjenta?Odpowiedź: Porównać liczbę źródeł użytych do aplikacji z liczbą wyjętych i skontrolować pacjenta detektorem
4. 4Zakład radioterapii chce wprowadzić napromienianie całego ciała (TBI) z dużej odległości, z wiązką skierowaną poziomo na jedną ze ścian bunkra. Co to oznacza dla oceny osłon?Odpowiedź: Ta ściana przejmuje dużą część obciążenia wiązki pierwotnej i trzeba sprawdzić jej osłony
5. 5Jakie źródła promieniowania zawiera aparat Gamma Knife stosowany w radiochirurgii?Odpowiedź: Około 200 źródeł Co-60 rozmieszczonych w osłonie wokół głowy pacjenta
6. 6Jaka komórka organizacyjna musi działać w jednostce prowadzącej radioterapię megawoltową?Odpowiedź: Zakład lub pracownia fizyki medycznej
7. 7Przyjmij, że graniczna wartość aktywności dla izotopu pozostawionego w zwłokach pacjenta wynosi 10 MBq. Poniżej jakiej całkowitej aktywności źródeł może nastąpić spalenie zwłok?Odpowiedź: 2 kBq
8. 8Dlaczego w pomieszczeniu aparatu kobaltowego personel otrzymuje niewielką dawkę także wtedy, gdy źródło jest w położeniu spoczynkowym?Odpowiedź: Osłona głowicy tylko osłabia promieniowanie stale obecnego źródła Co-60, nie eliminuje go
9. 9Które zabezpieczenie aparatu rentgenowskiego do terapii powierzchniowej wymaga rozporządzenie MZ w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi?Odpowiedź: Uniemożliwienie włączenia wysokiego napięcia bez założonego filtra dodatkowego
10. 10Które wymaganie dla aparatów do brachyterapii ze zdalnym wprowadzaniem źródeł zawiera rozporządzenie MZ w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi?Odpowiedź: Wyłączenie i ponowne włączenie aparatu nie może likwidować sygnalizowanego błędu
11. 11Zgodnie z rozporządzeniem MZ w sprawie ekspozycji medycznej, co należy zapewnić w zakładach brachyterapii stosujących ręczne aplikacje źródeł promieniotwórczych?Odpowiedź: Monitorowanie wyjścia pracownika z obszaru kontrolowanego, np. bramką dozymetryczną
12. 12Jaką minimalną częstotliwość kontroli karty napromieniania w zakresie dawki otrzymanej przez pacjenta przewiduje rozporządzenie MZ w sprawie ekspozycji medycznej?Odpowiedź: Raz w tygodniu
13. 13Kiedy w brachyterapii można odstąpić od wyznaczania w planie leczenia przestrzennych współrzędnych źródeł promieniotwórczych?Odpowiedź: Gdy układ aplikatorów jednoznacznie określa współrzędne źródeł
14. 14Rodzina pacjenta leczonego na akceleratorze wiązką fotonów 6 MV pyta, czy po seansie jest on dla niej źródłem promieniowania. Jaka odpowiedź jest prawidłowa?Odpowiedź: Nie, napromienianie wiązką zewnętrzną 6 MV nie czyni pacjenta źródłem promieniowania
15. 15Inspektor ochrony radiologicznej przygotowuje instrukcję postępowania na wypadek zakleszczenia źródła w aparacie kobaltowym. Co musi ona przewidywać?Odpowiedź: Narzędzie do ręcznego zamknięcia źródła przy aparacie, radiometr i regularne ćwiczenia zespołu
16. 16Szpital wybudował nowy bunkier dla akceleratora. Czyjej opinii, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, zasięga kierownik jednostki organizacyjnej w sprawie oceny tego obiektu z punktu widzenia ochrony radiologicznej przed dopuszczeniem go do eksploatacji?Odpowiedź: Inspektora ochrony radiologicznej
17. 17Zgodnie z rozporządzeniem MZ w sprawie ekspozycji medycznej, kto weryfikuje, a kto zatwierdza plan leczenia w radioterapii?Odpowiedź: Weryfikuje specjalista fizyki medycznej, zatwierdza lekarz specjalista radioterapii onkologicznej
18. 18Kto, oprócz specjalisty w dziedzinie fizyki medycznej, może przygotować plan leczenia w radioterapii?Odpowiedź: Magister fizyki lub pokrewnego kierunku w trakcie specjalizacji z fizyki medycznej
19. 19Według rozporządzenia MZ w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi w nowo uruchamianych pracowniach akceleratorowych ochronność ścian i stropów ma umożliwiać stosowanie technik napromieniania:Odpowiedź: wiązką o modelowanym natężeniu lub napromieniania całego ciała
20. 20Które testy eksploatacyjne medycznego akceleratora liniowego według rozporządzenia MZ w sprawie testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych i urządzeń pomocniczych wykonuje się codziennie?Odpowiedź: Sprawdzenie blokady drzwi, interwizji i interfonii oraz sygnalizacji
21. 21Według rozporządzenia MZ w sprawie testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych i urządzeń pomocniczych w cotygodniowym teście izocentrum mechanicznego akceleratora średnica kuli zawierającej obrazy środków krzyży symulacji świetlnej (dla obrotów ramienia, kolimatora i kolumny stołu) nie jest większa niż:Odpowiedź: 2 mm
22. 22Kto i kiedy dokonuje w radioterapii kontroli dawki oraz jednostek monitorowych (czasu napromieniania)?Odpowiedź: Specjalista fizyki medycznej lub fizyk, pod nadzorem specjalisty, przed rozpoczęciem leczenia
23. 23Jak rozporządzenie MZ w sprawie ekspozycji medycznej nazywa zdrowe narządy lub tkanki, których wrażliwość na promieniowanie jonizujące może mieć znaczący wpływ na planowanie leczenia lub dawkę otrzymywaną przez pacjenta?Odpowiedź: Narządy krytyczne
24. 24Do jakiego leczenia może być stosowana radioterapia ortowoltowa?Odpowiedź: Wyłącznie paliatywnego oraz zmian powierzchniowych, nowotworowych i nienowotworowych
25. 25Według rozporządzenia MZ w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi aparaty do brachyterapii wysoką mocą dawki (HDR), poza wymaganiami dla wszystkich aparatów ze zdalnym wprowadzaniem źródeł, powinny posiadać:Odpowiedź: dwa niezależne systemy odliczające czas napromieniania
26. 26W jakim przypadku rozporządzenie MZ w sprawie ekspozycji medycznej zwalnia z obowiązku sprawdzenia zgodności geometrycznej obszaru zaplanowanego z obszarem napromienianym w teleradioterapii?Odpowiedź: Przy teleradioterapii wiązkami jonów
27. 27W drzwiach na końcu labiryntu bunkra akceleratora pracującego wiązką 18 MV oprócz polietylenu z borem stosuje się zwykle także ołów. Przed czym chroni ten ołów?Odpowiedź: Przed promieniowaniem gamma z wychwytu neutronów oraz fotonami rozproszonymi
28. 28Jakie minimalne wymaganie dotyczące weryfikacji obrazowej ułożenia pacjenta w teleradioterapii stawia rozporządzenie MZ w sprawie ekspozycji medycznej?Odpowiedź: Weryfikacja co najmniej przed pierwszym seansem
29. 29Jaka jest według rozporządzenia MZ w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi minimalna powierzchnia gabinetu rentgenowskiego z zestawem rentgenowskim do terapii powierzchniowej?Odpowiedź: 15 m²
30. 30Inspektor ochrony radiologicznej planuje pomiary kontrolne mocy dawki za osłonami nowego bunkra akceleratora przed rozpoczęciem leczenia. W jakich warunkach pracy akceleratora należy je wykonać?Odpowiedź: Przy najwyższej energii i mocy dawki, maksymalnym polu i najmniej korzystnym ustawieniu gantry
31. 31Ilu techników elektroradiologii układa w pozycji terapeutycznej pacjenta leczonego promieniowaniem megawoltowym?Odpowiedź: Dwóch techników
32. 32Poniżej jakiej całkowitej aktywności źródeł pozostawionych w zwłokach można, z wyjątkiem uzasadnionych przypadków, przeprowadzić sekcję zwłok osoby poddanej radioterapii?Odpowiedź: 1 GBq
33. 33Jaką dawkę podaje się w karcie napromieniania dla narządów krytycznych, dla których nie obliczono histogramu dawki?Odpowiedź: Dawkę maksymalną
34. 34Zgodnie z rozporządzeniem MZ w sprawie ekspozycji medycznej, które informacje zawiera karta napromieniania pacjenta?Odpowiedź: Dawkę frakcyjną, przedział czasowy między frakcjami i dawkę całkowitą
35. 35Zgodnie z rozporządzeniem MZ w sprawie ekspozycji medycznej, u którego pacjenta lekarz ze specjalnością w dziedzinie radioterapii onkologicznej musi uczestniczyć w pierwszym napromienianiu w teleradioterapii?Odpowiedź: U każdego pacjenta leczonego radykalnie
36. 36W jakiej formie dokumentuje się plan leczenia przy trójwymiarowym planowaniu radioterapii?Odpowiedź: Histogramu rozkładu dawki w objętości tarczowej i narządach krytycznych
37. 37Gdzie umieszcza się pacjenta z wprowadzonymi na stałe źródłami promieniotwórczymi?Odpowiedź: W odizolowanym pomieszczeniu, do czasu spadku mocy dawki do wartości bezpiecznej dla osób postronnych
38. 38Według rozporządzenia MZ w sprawie testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych i urządzeń pomocniczych w codziennym teście stałości wydajności medycznego akceleratora liniowego odchylenie zmierzonej wydajności od wartości odniesienia dla wiązek fotonów i elektronów mieści się w zakresie:Odpowiedź: ±3%
39. 39Zakład radioterapii przechodzi z technik konformalnych na IMRT przy tej samej liczbie pacjentów i tych samych dawkach. Jak zmienia to założenia obliczeń osłon bunkra?Odpowiedź: Rośnie udział promieniowania ucieczkowego, bo na 1 Gy potrzeba więcej jednostek monitorowych
40. 40Co jest głównym problemem przy projektowaniu osłon ośrodka protonoterapii, takiego jak Centrum Cyklotronowe Bronowice w Krakowie?Odpowiedź: Wtórne neutrony wysokich energii z oddziaływań protonów z linią wiązki i pacjentem