Pytania: Otwarte źródła, skażenia i dekontaminacja

55 pytań z kategorii „Otwarte źródła, skażenia i dekontaminacja" na egzamin na inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-3. Przy każdym pytaniu widać poprawną odpowiedź, a jego strona ma też wyjaśnienie „po ludzku" i podstawę, na której opiera się odpowiedź.

1. 1Które stanowisko jest najwłaściwsze do pracy z pylącymi związkami emiterów alfa, np. Pu-239 lub Am-241?Odpowiedź: komora rękawicowa w podciśnieniu
2. 2Który środek wspomaga usuwanie skażeń z powierzchni dzięki tworzeniu rozpuszczalnych kompleksów z jonami metali?Odpowiedź: roztwór EDTA (wersenianu)
3. 3Według jakiego kryterium rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego dzieli izotopy promieniotwórcze na grupy?Odpowiedź: Skutecznej dawki obciążającej dla pracowników przy jednostkowym wniknięciu drogą oddechową
4. 4Które wymaganie rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego dotyczy pracowni izotopowej klasy II, ale nie dotyczy pracowni klasy III?Odpowiedź: Wejście i wyjście przez śluzę sanitarno-dozymetryczną
5. 5Z jakim wyprzedzeniem przed wejściem pracowników włącza się wentylację magazynu źródeł i odpadów promieniotwórczych w pracowni izotopowej klasy II według rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego?Odpowiedź: Co najmniej 10 minut
6. 6Od czego zwykle zaczyna się dekontaminację pracownika, u którego stwierdzono skażenie odzieży i skóry?Odpowiedź: od zdjęcia skażonej odzieży
7. 7Po wypisaniu pacjenta po terapii jodem-131 salę przygotowuje się dla następnej osoby. Co należy zrobić?Odpowiedź: Zmierzyć skażenia i odkazić salę, a pościel i odpady sprawdzić pomiarem
8. 8Dlaczego system zbiorników zanikowych dla ścieków z sal terapii jodem-131 składa się zwykle z co najmniej dwóch zbiorników?Odpowiedź: Jeden się napełnia, a drugi, zamknięty, przetrzymuje ścieki do rozpadu przed zrzutem
9. 9Pacjent kilkadziesiąt minut po doustnym podaniu kilku GBq jodu-131 zwymiotował na podłogę sali. Jakie postępowanie jest właściwe?Odpowiedź: Zabezpieczyć miejsce, zebrać wymiociny jako odpad promieniotwórczy i powiadomić IOR i lekarza
10. 10W którym narządzie lub tkance gromadzi się głównie Sr-90 po wniknięciu do organizmu?Odpowiedź: w kościach
11. 11Co należy zrobić według rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego przed rozpoczęciem prac w terenie z otwartymi źródłami promieniotwórczymi?Odpowiedź: Uzyskać zgodę właściciela lub administratora terenu i zawiadomić właściwego państwowego inspektora sanitarnego
12. 12W jakim kierunku prowadzi się dekontaminację skażonej powierzchni, np. blatu lub podłogi?Odpowiedź: od brzegów skażonego obszaru do środka
13. 13Gdzie według rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego można zlokalizować pracownię izotopową klasy III?Odpowiedź: W budynku niemieszkalnym albo w wyodrębnionej niemieszkalnej części budynku mieszkalnego z osobnym wejściem
14. 14Dla I-131 w tarczycy przyjmij fizyczny okres połowicznego rozpadu 8 dni i biologiczny okres połowicznego zaniku 80 dni. Ile w przybliżeniu wynosi efektywny okres połowicznego zaniku?Odpowiedź: około 7,3 dnia
15. 15Jak układa się na blacie podkład chłonny z warstwą folii, przygotowując stanowisko do pracy z otwartym źródłem?Odpowiedź: warstwą chłonną do góry, folią do blatu
16. 16Jaki współczynnik przypisuje załącznik nr 3 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego magazynowaniu izotopów promieniotwórczych przy ustalaniu klasy pracowni?Odpowiedź: 100
17. 17Gdzie zgodnie z rozporządzeniem w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego może być zlokalizowana pracownia izotopowa klasy I?Odpowiedź: wyłącznie w budynku niemieszkalnym
18. 18Czym według rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego różni się przechowywanie źródeł i odpadów promieniotwórczych w pracowni izotopowej klasy I od przechowywania w pracowni klasy II?Odpowiedź: W klasie I źródła i odpady przechowuje się oddzielnie, w wydzielonych magazynach
19. 19Jakie podciśnienie w szczelnych komorach roboczych, w stosunku do otoczenia, przewiduje rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego dla pracowni izotopowej klasy III, gdy wymaga tego rodzaj prowadzonych prac?Odpowiedź: Co najmniej 200 Pa
20. 20Kiedy do oceny skażenia powierzchni lepiej nadaje się metoda wymazowa niż pomiar bezpośredni sondą?Odpowiedź: Gdy w pobliżu są źródła podwyższające tło lub liczy się tylko skażenie usuwalne
21. 21Kiedy wykonuje się pomiar skażeń powierzchni stanowiska pracy z otwartymi źródłami?Odpowiedź: po zakończeniu każdej pracy i po każdym rozlaniu
22. 22Pracownia ma stosować jednocześnie 8 MBq I-131 (grupa 2) i 900 MBq Tc-99m (grupa 4) przy normalnych czynnościach chemicznych. Do której klasy należy według wzoru z załącznika nr 3 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego?Odpowiedź: Do klasy II
23. 23W pracowni stosuje się jednocześnie Tc-99m (grupa 4) o aktywności 800 MBq przy normalnych czynnościach chemicznych. Do której klasy należy pracownia według załącznika nr 3 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego?Odpowiedź: Do klasy III
24. 24W co wyposaża się śluzę sanitarno-dozymetryczną zgodnie z definicją z rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego?Odpowiedź: W stacjonarny przyrząd dozymetryczny i urządzenia sanitarne, w tym umywalkę
25. 25Czego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego wprost zakazuje w pracowni izotopowej klasy III?Odpowiedź: spożywania posiłków i palenia tytoniu
26. 26W pracowni izotopowej będą stosowane jednocześnie izotopy z grupy 1 o łącznej aktywności 50 MBq (normalne czynności chemiczne). Do której klasy należy pracownia według załącznika nr 3 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego?Odpowiedź: Do klasy II
27. 27Na skórę palca dostała się kropla roztworu Y-90. Dlaczego takie skażenie jest groźniejsze dla skóry niż skażenie tą samą aktywnością Tc-99m?Odpowiedź: Cząstki beta Y-90 o dużej energii oddają energię w warstwach skóry
28. 28Jaką co najmniej wymianę powietrza w ciągu godziny musi umożliwiać odrębny system wentylacji mechanicznej pracowni izotopowej klasy III według rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego?Odpowiedź: 3-krotną
29. 29Jaką czynność kontrolną pracownik musi wykonać przed wyjściem z pracowni izotopowej, aby nie wynieść skażenia?Odpowiedź: sprawdzić monitorem skażeń ręce, odzież i obuwie
30. 30Który z wymienionych izotopów rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego zalicza do grupy 1, czyli izotopów najbardziej radiotoksycznych?Odpowiedź: Am-241
31. 31Skażenie skóry dłoni utrzymuje się po kilkukrotnym delikatnym myciu. Jak należy postąpić?Odpowiedź: przerwać mycie i poradzić się inspektora oraz lekarza
32. 32W pracowni wykonuje się skomplikowane czynności na sucho z możliwością pylenia, z izotopem grupy 1. Do jakiej największej aktywności izotopu stosowanej jednocześnie pracownia pozostaje w klasie III?Odpowiedź: 0,01 MBq
33. 33W jakim celu na stanowiskach pracy z otwartymi źródłami stosuje się tace (kuwety) wyłożone materiałem chłonnym?Odpowiedź: aby ograniczyć rozprzestrzenianie skażenia przy rozlaniu
34. 34Która praktyka przy używaniu rękawic ochronnych w pracowni izotopowej jest prawidłowa?Odpowiedź: zdejmowanie rękawic przed dotknięciem klamki lub telefonu
35. 35W pracowni medycyny nuklearnej (diagnostyka lekarska, współczynnik 100) stosuje się jednocześnie 8000 MBq Tc-99m (grupa 4). Do której klasy należy pracownia?Odpowiedź: klasa III
36. 36Do której grupy izotopów promieniotwórczych zalicza się Co-60 według załącznika nr 4 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego?Odpowiedź: Do grupy 2
37. 37Jak należy przeprowadzać elucję generatora Mo-99/Tc-99m, aby ograniczyć dawki na dłonie?Odpowiedź: Umieścić fiolkę próżniową w osłonie elucyjnej i przenosić eluat w osłonach, szczypcami
38. 38Gdzie należy wyrzucić igłę i strzykawkę po podaniu pacjentowi radiofarmaceutyku z Tc-99m?Odpowiedź: Do oznakowanego, osłoniętego pojemnika na odpady ostre, przechowywanego do rozpadu
39. 39Do której grupy izotopów promieniotwórczych należy tryt (H-3) według załącznika nr 4 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego?Odpowiedź: Do grupy 4
40. 40Dlaczego przy pracy z otwartymi źródłami należy w miarę możliwości wybierać metody na mokro zamiast czynności na sucho?Odpowiedź: czynności na sucho grożą pyleniem i wdychaniem skażenia
41. 41Na jakiej wysokości musi następować wyrzut powietrza z wentylacji pracowni izotopowej klasy II według rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego?Odpowiedź: Co najmniej 1 m ponad kalenicą budynku pracowni i budynku sąsiadującego
42. 42Jakie izotopy dobiera się zwykle do przemysłowych badań znacznikowych, np. wykrywania przecieków lub pomiaru przepływu w instalacjach?Odpowiedź: krótkożyciowe emitery gamma
43. 43Do organizmu pracownika wniknęło drogą oddechową 50 kBq izotopu, dla którego współczynnik dawki wynosi 2·10⁻⁸ Sv/Bq. Ile wynosi obciążająca dawka skuteczna?Odpowiedź: 1 mSv
44. 44Gdzie należy prowadzić prace z lotnymi związkami promieniotwórczymi, np. z roztworami jodu promieniotwórczego?Odpowiedź: w dygestorium przy możliwie opuszczonej szybie
45. 45W radiochemicznej pracowni produkcji radiofarmaceutyków przy normalnych czynnościach chemicznych stosuje się jednocześnie 1,5 TBq F-18 (grupa 4). Do której klasy należy pracownia?Odpowiedź: klasa I
46. 46Według rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego o zaliczeniu pracowni izotopowej z otwartymi źródłami do klasy I, II lub III decyduje:Odpowiedź: aktywność izotopów stosowanych jednocześnie i ich grupa
47. 47Która z wymienionych substancji wnika do organizmu w istotnym stopniu także przez nieuszkodzoną skórę?Odpowiedź: tryt w postaci wody trytowanej (HTO)
48. 48Sonda skażeń o powierzchni okna 100 cm² wskazuje nad blatem 500 impulsów na sekundę ponad tło. Przyjmij wydajność rejestracji 0,25 impulsu na rozpad i równomierne skażenie pod oknem. Ile wynosi skażenie powierzchni?Odpowiedź: 20 Bq/cm²
49. 49Przed dekontaminacją powierzchni zmierzono skażenie 200 Bq/cm², a po dekontaminacji 4 Bq/cm². Ile wynosi współczynnik dekontaminacji?Odpowiedź: 50
50. 50W czyjej obecności wykonuje się według rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego wszystkie czynności związane ze stosowaniem otwartych źródeł promieniotwórczych w terenie, poza pracownią?Odpowiedź: Inspektora ochrony radiologicznej
51. 51Do jakich klas zalicza się pracownie izotopowe z otwartymi źródłami promieniotwórczymi według rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego?Odpowiedź: Do klas I, II i III
52. 52Szklane naczynie laboratoryjne pozostaje skażone powyżej poziomu dopuszczalnego mimo kilkukrotnej dekontaminacji. Jak należy z nim postąpić?Odpowiedź: potraktować je jako odpad promieniotwórczy
53. 53Którym sposobem należy myć skórę skażoną substancją promieniotwórczą?Odpowiedź: letnią wodą z łagodnym mydłem
54. 54Jak rozkłada się w organizmie Cs-137 po wniknięciu?Odpowiedź: dość równomiernie w tkankach miękkich, jak potas
55. 55Jak należy osłonić naczynie z roztworem P-32 (wysokoenergetyczny emiter beta)?Odpowiedź: pleksiglasem, a na zewnątrz w razie potrzeby ołowiem