Pytania: Zdarzenia radiacyjne i postępowanie awaryjne

81 pytań z kategorii „Zdarzenia radiacyjne i postępowanie awaryjne" na egzamin na inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-3. Przy każdym pytaniu widać poprawną odpowiedź, a jego strona ma też wyjaśnienie „po ludzku" i dosłowny cytat z przepisu.

1. 1Dlaczego brak objawów bezpośrednio po ekspozycji palców w wiązce dyfraktometru nie wyklucza poważnego uszkodzenia?Odpowiedź: Bo popromienne odczyny skórne (rumień, pęcherze, martwica) ujawniają się po dniach lub tygodniach
2. 2W jakim terminie, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, organ właściwy do wydania zezwolenia, przyjęcia zgłoszenia albo przyjęcia powiadomienia powiadamia Prezesa Agencji o zdarzeniu radiacyjnym?Odpowiedź: W terminie 3 dni od dnia uzyskania informacji
3. 3Na jakim poziomie, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, co do zasady ustala się poziomy odniesienia dawek skutecznych (efektywnych) dla osób z ogółu ludności w przypadku zdarzenia radiacyjnego?Odpowiedź: Poniżej 100 mSv
4. 4Kogo niezwłocznie powiadamia pracownik jednostki organizacyjnej, który stwierdził wystąpienie zdarzenia radiacyjnego, zgodnie z ustawą Prawo atomowe?Odpowiedź: Kierownika jednostki oraz odpowiedniego inspektora ochrony radiologicznej
5. 5Kto, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, kieruje akcją likwidacji zagrożenia i usuwania skutków zdarzenia radiacyjnego powodującego zagrożenie o zasięgu krajowym?Odpowiedź: Minister właściwy do spraw wewnętrznych, przy pomocy Prezesa Agencji
6. 6Jak, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, klasyfikuje się zdarzenie radiacyjne zaistniałe za granicą, którego skutki przekraczają granice Rzeczypospolitej Polskiej?Odpowiedź: Jako zdarzenie powodujące zagrożenie publiczne o zasięgu krajowym
7. 7Jakim celom, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, służy zabezpieczenie miejsca zdarzenia radiacyjnego?Odpowiedź: Uniemożliwieniu przebywania osób postronnych i zapobieżeniu rozprzestrzenianiu skażeń
8. 8Jaki obszar obejmuje opis systemu monitoringu sytuacji radiacyjnej w przypadku zdarzenia, zamieszczany w zakładowym planie jednostki I lub II kategorii zagrożeń?Odpowiedź: Teren jednostki i obszar poza jej terenem
9. 9Zgodnie z ustawą Prawo atomowe poziom interwencyjny to liczbowa wartość dawki skutecznej lub równoważnej:Odpowiedź: Możliwej do uniknięcia, której możliwe przekroczenie wymaga rozważenia działań interwencyjnych
10. 10Jaka moc dawki promieniowania stwierdzona na terenie zdarzenia radiacyjnego zobowiązuje, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, kierującego akcją do niezwłocznego usunięcia z tego terenu osób poszkodowanych i niebiorących udziału w postępowaniu awaryjnym?Odpowiedź: Przekraczająca 100 μSv/h
11. 11Kiedy zakładowy plan jednostki III lub IV kategorii zagrożeń nie musi zawierać schematu organizacyjnego jednostki?Odpowiedź: Gdy działalność jest wykonywana jednoosobowo i osobiście
12. 12W hali, w której stoi przemysłowy aparat rentgenowski 225 kV, wybuchł pożar. Jakie zagrożenie radiacyjne istnieje dla straży pożarnej po odcięciu zasilania budynku?Odpowiedź: Praktycznie żadne, bo bez zasilania lampa nie wytwarza promieniowania
13. 13Ekipa terenowa nie zwróciła do magazynu przenośnego miernika gruntu i nie wie, gdzie on jest. Jakie działanie jest właściwe?Odpowiedź: Ustalić z karty ruchu, kto i kiedy pobrał miernik, szukać go radiometrem i zgłosić utratę
14. 14Pojazd przewożący sztukę przesyłki typu A z miernikiem uczestniczył w kolizji, a opakowanie jest uszkodzone. Jak w pierwszej kolejności postępuje kierowca?Odpowiedź: Zabezpiecza miejsce, nie dopuszcza osób postronnych, działa według instrukcji pisemnych i wzywa służby
15. 15Pracownik z poważnym urazem zagrażającym życiu jest jednocześnie skażony substancją promieniotwórczą. Co ma pierwszeństwo?Odpowiedź: ratowanie życia, a dekontaminacja w dalszej kolejności
16. 16W miejscu publicznym znaleziono porzucone źródło promieniotwórcze. Kto, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, kieruje akcją likwidacji zagrożenia i usuwania skutków zdarzenia?Odpowiedź: Wojewoda właściwy dla województwa, w którym znaleziono źródło
17. 17Bramka radiometryczna na wjeździe do zakładu przetwórstwa złomu wykryła podwyższone promieniowanie w ładunku ciężarówki. Które postępowanie jest właściwe?Odpowiedź: Zatrzymać pojazd w wyznaczonym miejscu, nie rozładowywać go i powiadomić osoby z procedury
18. 18Jak postąpić w razie skaleczenia skażonym narzędziem podczas pracy z otwartym źródłem?Odpowiedź: przepłukać ranę obficie wodą i zapewnić pomoc lekarską
19. 19Po upływie nastawionego czasu ekspozycji aparat rentgenowski nie wyłącza wysokiego napięcia, a lampa ostrzegawcza nadal świeci. Co należy zrobić?Odpowiedź: Użyć wyłącznika awaryjnego lub odłączyć zasilanie sieciowe aparatu
20. 20Pracownik złomowiska znajduje w dostawie metalowy pojemnik ze znakiem promieniowania jonizującego. Jak powinien postąpić?Odpowiedź: Nie dotykać go, oddalić się, nie dopuszczać innych i powiadomić przełożonego
21. 21Który kierownik jednostki organizacyjnej NIE ma, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, obowiązku opracowania zakładowego planu postępowania awaryjnego?Odpowiedź: Wykonujący działalność wymagającą tylko powiadomienia
22. 22Jaki był mechanizm zdarzenia na akceleratorze w szpitalu klinicznym w Saragossie w grudniu 1990 r.?Odpowiedź: Po naprawie elektrony miały zawsze energię maksymalną, a wskazanie 36 MeV uznano za usterkę
23. 23Które obowiązki ma kierownik jednostki organizacyjnej w przypadku zdarzenia radiacyjnego według art. 83 ustawy Prawo atomowe?Odpowiedź: Niezwłocznie zabezpieczyć miejsce zdarzenia i zgłosić je organowi właściwemu do wydania zezwolenia
24. 24Jak często, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, przeprowadza się ćwiczenia zakładowego planu postępowania awaryjnego w jednostce wykonującej działalność zakwalifikowaną do III lub IV kategorii zagrożeń?Odpowiedź: Nie rzadziej niż co 2 lata
25. 25Jaką informację dotyczącą aktualizacji musi zawierać plan główny zakładowego planu postępowania awaryjnego?Odpowiedź: Częstotliwość aktualizacji planu, w tym procedur i instrukcji
26. 26Jak, zgodnie z załącznikiem nr 5 do ustawy Prawo atomowe, charakteryzują się działalności zakwalifikowane do III kategorii zagrożeń?Odpowiedź: Mogą prowadzić wyłącznie do zdarzenia powodującego zagrożenie jednostki organizacyjnej
27. 27Wymaz wykazał, że źródło zamknięte w mierniku jest nieszczelne. Jakie działanie jest właściwe w pierwszej kolejności?Odpowiedź: Wycofać źródło z użytku, zabezpieczyć je przed rozprzestrzenianiem skażeń i sprawdzić skażenie otoczenia
28. 28Wstępne i okresowe szkolenia członków ekipy awaryjnej, przygotowujące do działania w przypadku zdarzenia radiacyjnego, zapewnia się nie rzadziej niż co:Odpowiedź: 2 lata
29. 29Gdzie w zakładowym planie postępowania awaryjnego jednostki I lub II kategorii zagrożeń zamieszcza się plan ćwiczeń i szkoleń w zakresie reagowania na zdarzenia radiacyjne?Odpowiedź: W załącznikach funkcjonalnych do planu głównego
30. 30Co doprowadziło do zdarzenia radiacyjnego w Białostockim Centrum Onkologii w lutym 2001 r.?Odpowiedź: Wznowienie leczenia na akceleratorze Neptun 10P po spadku napięcia mimo uszkodzonej blokady
31. 31Kto, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, pokrywa koszty działań interwencyjnych i usuwania skutków zdarzenia radiacyjnego, które powstało z przyczyny jednostki organizacyjnej?Odpowiedź: Ta jednostka organizacyjna
32. 32W 1992 r. w USA źródło Ir-192 oderwało się od przewodu aparatu HDR i pozostało w ciele pacjentki, która zmarła. Co pozwoliłoby wykryć pozostawienie źródła zaraz po zabiegu?Odpowiedź: Pomiar pacjentki radiometrem i potraktowanie alarmu monitora jako rzeczywistego
33. 33Jaki jest główny wniosek ze zdarzenia w Goiânii (Brazylia, 1987) dla jednostek posiadających aparaty do teleradioterapii?Odpowiedź: Źródło musi być w ewidencji i pod nadzorem aż do przekazania uprawnionemu odbiorcy
34. 34Który dokument jest załącznikiem funkcjonalnym wojewódzkiego planu postępowania awaryjnego?Odpowiedź: Procedura wydawania preparatów ze stabilnym jodem
35. 35Komu, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, kierownik jednostki organizacyjnej przekazuje raport o zdarzeniu radiacyjnym powodującym zagrożenie jednostki organizacyjnej?Odpowiedź: Organowi właściwemu do wydania zezwolenia, przyjęcia zgłoszenia albo powiadomienia
36. 36W latach 2000-2001 w Narodowym Instytucie Onkologicznym w Panamie zbyt duże dawki otrzymało 28 pacjentów leczonych na aparacie kobaltowym. Co było przyczyną?Odpowiedź: Wprowadzanie osłon do systemu planowania niezgodnie z instrukcją, co wydłużało czasy
37. 37Na jakim poziomie, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, co do zasady ustala się poziomy odniesienia dawek skutecznych (efektywnych) w sytuacji narażenia istniejącego?Odpowiedź: Poniżej 20 mSv
38. 38Nakazy lub zakazy wydane przez organ dozoru jądrowego po stwierdzeniu bezpośredniego zagrożenia (np. nakaz wstrzymania pracy z określonym źródłem):Odpowiedź: podlegają natychmiastowemu wykonaniu, a wyjątkowo mogą być wydane ustnie i potwierdzone na piśmie
39. 39Jak, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, nazywa się okresowo przekazywana ludności informacja o środkach ochrony zdrowia i działaniach, jakie należy podjąć w razie wystąpienia zdarzenia radiacyjnego?Odpowiedź: Informacja wyprzedzająca
40. 40Kiedy, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, kierownik jednostki organizacyjnej zapewnia pracownikowi narażonemu w wyniku zdarzenia radiacyjnego indywidualną dozymetrię retrospektywną?Odpowiedź: Gdy nie ma innej możliwości ustalenia dawki otrzymanej w wyniku zdarzenia
41. 41Miesięczny odczyt dawkomierza indywidualnego operatora skanera bagażu jest wyraźnie wyższy niż zwykle. Od czego należy zacząć wyjaśnianie?Odpowiedź: Od sprawdzenia, czy dawkomierz nie był napromieniony bez noszącego
42. 42Kierownik zakładu skupu i przetwórstwa złomu ma obowiązek zapewnić pracownikom szkolenie o źródłach niekontrolowanych. Kto może je przeprowadzić?Odpowiedź: Inspektor ochrony radiologicznej lub inna osoba z wiedzą i doświadczeniem w tej dziedzinie
43. 43Zakładowe plany postępowania awaryjnego jednostek z którymi kategoriami zagrożeń są załącznikami funkcjonalnymi wojewódzkiego planu postępowania awaryjnego?Odpowiedź: Z I i II kategorią
44. 44Kiedy w zakładowym planie jednostki III lub IV kategorii zagrożeń wskazuje się miejsca dekontaminacji osób?Odpowiedź: Gdy działalność może skutkować powstaniem skażeń promieniotwórczych
45. 45Pracownikowi obiektu jądrowego, który nie zawiadamia kierownika jednostki ani organu dozoru jądrowego o zdarzeniu mogącym zagrozić bezpieczeństwu jądrowemu, wymierza się karę pieniężną nieprzekraczającą:Odpowiedź: dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia
46. 46Kiedy podanie stabilnego jodu (jodku potasu) najskuteczniej ogranicza dawkę na tarczycę od wniknięcia jodu promieniotwórczego?Odpowiedź: tuż przed wniknięciem lub w ciągu kilku godzin po nim
47. 47Który element musi zawierać zakładowy plan postępowania awaryjnego jednostki stosującej defektoskopy rentgenowskie (działalność III kategorii zagrożeń)?Odpowiedź: Wykaz sprzętu awaryjnego, którym dysponuje jednostka
48. 48Obudowa miernika poziomu z Cs-137 została uszkodzona, a przesłona utknęła w pozycji otwartej. Które działanie jest prawidłowe do czasu przyjazdu uprawnionego serwisu?Odpowiedź: Wyznaczyć i oznakować strefę na podstawie pomiaru mocy dawki i nie dopuszczać do niej osób
49. 49Które zdarzenie jest typowym i najgroźniejszym zagrożeniem w radiografii gamma z użyciem Ir-192?Odpowiedź: niepowrót źródła do pojemnika, niezauważony bez pomiaru
50. 50Z którymi dawkami, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie wymagań dotyczących rejestracji dawek indywidualnych, nie sumuje się dawek otrzymanych przez pracownika podczas rutynowych czynności?Odpowiedź: Z dawkami otrzymanymi w przypadku narażenia wyjątkowego
51. 51Zakładowe i wojewódzkie plany właściwe dla jednostek z jaką kategorią zagrożeń są załącznikami funkcjonalnymi krajowego planu postępowania awaryjnego?Odpowiedź: Z kategorią I
52. 52Podczas ekspozycji defektoskopem w terenie ktoś przeszedł przez wygrodzenie w pobliże głowicy. Jakie postępowanie jest prawidłowe?Odpowiedź: Natychmiast przerwać ekspozycję, wyprowadzić osobę, ustalić jej położenie i czas oraz oszacować dawkę
53. 53Które z wymienionych działań jest, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, działaniem interwencyjnym wprowadzanym w razie możliwości przekroczenia poziomów interwencyjnych?Odpowiedź: Nakaz pozostania w pomieszczeniach zamkniętych
54. 54Jaki zakres mocy indywidualnego, przestrzennego lub kierunkowego równoważnika dawki musi co najmniej obejmować sprzęt dozymetryczny stosowany w sytuacji zdarzeń radiacyjnych?Odpowiedź: Od 0,1 mSv/h do 5 Sv/h
55. 55Zgodnie z ustawą Prawo atomowe zdarzenie radiacyjne to nietypowa sytuacja lub zdarzenie związane ze źródłem promieniowania jonizującego, które wymaga:Odpowiedź: podjęcia pilnych działań interwencyjnych
56. 56Co było główną przyczyną przenapromienienia pacjentów leczonych z powodu raka prostaty w Épinal (Francja) w latach 2004-2005?Odpowiedź: Niezgodne ustawienia klinów w planowaniu i realizacji, bez niezależnej kontroli dawki
57. 57Jak ustawa Prawo atomowe nazywa narażenie członka ekipy awaryjnej w sytuacji zdarzenia radiacyjnego?Odpowiedź: narażenie wyjątkowe
58. 58Zgodnie z ustawą Prawo atomowe sytuacja narażenia istniejącego to sytuacja narażenia, która:Odpowiedź: Istnieje już w chwili podejmowania decyzji o jej kontroli i nie wymaga pilnych działań
59. 59Dla jednostek z którymi kategoriami zagrożeń rozporządzenie w sprawie planów postępowania awaryjnego określa jeden wykaz zawartości zakładowego planu, bez podziału na plan główny, zespół przedsięwzięć i załączniki funkcjonalne?Odpowiedź: III lub IV
60. 60W jakiej formie przedstawia się w planie głównym zakładowego planu zadania osób i podmiotów biorących udział w likwidacji zagrożenia i usuwaniu skutków zdarzenia radiacyjnego?Odpowiedź: Siatki bezpieczeństwa
61. 61Pracownik zgłasza, że podczas wymiany próbki w dyfraktometrze włożył palce w wiązkę przy otwartej przesłonie. Co należy zrobić najpierw?Odpowiedź: Przerwać ekspozycję (zamknąć przesłonę, wyłączyć napięcie) i powiadomić inspektora ochrony radiologicznej
62. 62Po pożarze w magazynie źródeł trzeba szczególnie sprawdzić ołowiane osłony mierników. Dlaczego?Odpowiedź: Ołów topi się w temperaturze ok. 327 °C, więc osłona mogła się stopić lub odkształcić
63. 63W jakiej formie, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, wprowadza się działania interwencyjne w związku ze zdarzeniem radiacyjnym, którego skutki nie przekraczają obszaru jednego województwa?Odpowiedź: Aktu prawa miejscowego wydanego przez wojewodę
64. 64Kto, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, zabezpiecza miejsce zdarzenia radiacyjnego spowodowanego przez nieznanego sprawcę?Odpowiedź: Służba, która pierwsza uzyskała informację o zdarzeniu
65. 65Do której kategorii zagrożeń, według załącznika nr 5 do ustawy Prawo atomowe, zalicza się stosowanie urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące w pracowni rentgenowskiej lub akceleratorowej oraz poza pracownią?Odpowiedź: Kategoria III
66. 66Który obowiązek, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, ma kierownik jednostki wykonującej działalność związaną z narażeniem w przypadku zdarzenia radiacyjnego?Odpowiedź: Niezwłocznie zabezpieczyć miejsce zdarzenia radiacyjnego
67. 67Jak ustawa Prawo atomowe definiuje poziom odniesienia?Odpowiedź: Jako poziom dawki lub stężenia, powyżej którego dopuszczenie do narażenia uznaje się za niewłaściwe
68. 68W której części zakładowego planu jednostki I lub II kategorii zagrożeń określa się sposób organizacji całodobowej służby awaryjnej?Odpowiedź: W zespole przedsięwzięć na wypadek zdarzenia
69. 69Z jakich części składa się zakładowy plan postępowania awaryjnego jednostki wykonującej działalność zakwalifikowaną do I lub II kategorii zagrożeń?Odpowiedź: Z planu głównego, zespołu przedsięwzięć na wypadek zdarzenia i załączników funkcjonalnych
70. 70Na czym opiera się wykaz i charakterystyka potencjalnych sytuacji awaryjnych zamieszczane w planie głównym zakładowego planu postępowania awaryjnego?Odpowiedź: Na wnioskach z analizy zagrożeń dokonywanej na podstawie ustawy
71. 71Który element zawiera zakładowy plan postępowania awaryjnego jednostki wykonującej działalność zakwalifikowaną do III lub IV kategorii zagrożeń?Odpowiedź: Zakres obowiązków członków ekipy awaryjnej oraz ich dane kontaktowe
72. 72Zdarzenie radiacyjne powstało na terenie jednostki organizacyjnej, a zasięg jego skutków nie przekracza granic jej terenu. Jak, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, klasyfikuje się takie zdarzenie?Odpowiedź: Jako zdarzenie powodujące zagrożenie jednostki organizacyjnej
73. 73Który plan postępowania awaryjnego wskazuje w szczególności działalności zakwalifikowane do V kategorii zagrożeń, których sytuacje awaryjne mogą powodować zagrożenie o zasięgu krajowym?Odpowiedź: Krajowy plan postępowania awaryjnego
74. 74W jakim terminie, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, kierownik jednostki organizacyjnej przekazuje pisemne potwierdzenie zgłoszenia zdarzenia radiacyjnego?Odpowiedź: W ciągu 3 godzin od uzyskania informacji o zdarzeniu
75. 75Kto, obok kierownika jednostki organizacyjnej, przekazuje do centralnego rejestru dawek dane osób po ustaniu ich narażenia wyjątkowego?Odpowiedź: Osoba kierująca działaniami ekipy awaryjnej
76. 76Inspektor ochrony radiologicznej stwierdza, że w kabinowym aparacie rentgenowskim zmostkowano blokadę drzwi, żeby przyspieszyć wymianę próbek. Jak należy postąpić?Odpowiedź: Wycofać aparat z użytku do naprawy blokady i ustalić, czy ktoś był narażony
77. 77Za zapewnienie ochrony radiologicznej członków zewnętrznej ekipy awaryjnej (np. jednostki straży pożarnej przybyłej na miejsce zdarzenia) odpowiada zgodnie z ustawą Prawo atomowe:Odpowiedź: osoba kierująca działaniami ekipy awaryjnej
78. 78Czego uczą wypadki z akceleratorem Therac-25 w USA i Kanadzie w latach 1985-1987?Odpowiedź: Nie wolno opierać bezpieczeństwa tylko na oprogramowaniu i usuwać blokad sprzętowych
79. 79Co obejmuje m.in. charakterystyka terenów stref planowania awaryjnego zamieszczana w planie głównym wojewódzkiego planu postępowania awaryjnego?Odpowiedź: Wykaz miejscowości wraz z liczbą ludności i ujęcia wody pitnej
80. 80Kto, zgodnie z ustawą Prawo atomowe, opracowuje wojewódzki plan postępowania awaryjnego i z kim uzgadnia jego projekt?Odpowiedź: Wojewoda, w uzgodnieniu z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym
81. 81Co należy zrobić w pierwszej kolejności po rozlaniu roztworu promieniotwórczego na podłogę pracowni?Odpowiedź: ostrzec osoby obok i przykryć plamę materiałem chłonnym