Pytania: Aparatura rentgenowska i powstawanie obrazu

69 pytań z kategorii „Aparatura rentgenowska i powstawanie obrazu" na egzamin na inspektora ochrony radiologicznej typu R (IOR-R). Przy każdym pytaniu widać poprawną odpowiedź, a jego strona ma też wyjaśnienie „po ludzku" i podstawę, na której opiera się odpowiedź.

1. 1Współczynnik kratki przeciwrozproszeniowej (r) to stosunek:Odpowiedź: wysokości listewek ołowianych do odległości między nimi
2. 2Według rozporządzenia MZ w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi miernik czasu ekspozycji w zestawie rentgenowskim do prześwietleń powoduje nadawanie sygnału dźwiękowego:Odpowiedź: po każdych 5 min prześwietlania i co najmniej 30 s przed automatycznym wyłączeniem
3. 3Wskaźnik odchylenia (DI) według IEC 62494-1 wynosi +3. Oznacza to, że ekspozycja detektora była w przybliżeniu:Odpowiedź: dwukrotnie wyższa od docelowej
4. 4Według rozporządzenia MZ w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi moc dawki promieniowania ubocznego w odległości 1 m od ogniska lampy (przy całkowicie przesłoniętym wylocie wiązki, maksymalnym napięciu i obciążeniu w czasie 1 godziny) nie może przekraczać dla aparatu stomatologicznego do zdjęć zewnątrzustnych oraz dla pozostałych aparatów diagnostycznych i zabiegowych odpowiednio:Odpowiedź: 0,25 mGy/h i 1,0 mGy/h
5. 5Zgodnie z rozporządzeniem MZ w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi ruchomy przewód z przyciskiem do zdalnego wyzwalania ekspozycji (w aparatach, które nie wymagają obecności operatora przy pacjencie) musi umożliwiać sterowanie aparatem z odległości od ogniska lampy co najmniej:Odpowiedź: 2 m
6. 6Ciepło z wirującej anody jest przekazywane do oleju w kołpaku głównie przez:Odpowiedź: promieniowanie cieplne przez próżnię bańki
7. 7Zdjęcie wykonano przy 70 kV i 20 mAs. Ile mAs należy zastosować przy 80 kV, aby według reguły 15% uzyskać podobną ekspozycję detektora?Odpowiedź: 10 mAs
8. 8Według rozporządzenia MZ w sprawie testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych i urządzeń pomocniczych wydajność lampy rentgenowskiej aparatu do radiografii ogólnej, zmierzona w odległości 1 m od ogniska przy całkowitej filtracji 2,5 mm Al i napięciu najbliższym 80 kV, wynosi co najmniej:Odpowiedź: 25 μGy/mAs
9. 9Aparat rentgenowski pracuje w trybie stałopotencjałowym (DC). Jaka jest według rozporządzenia MZ w sprawie testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych i urządzeń pomocniczych minimalna warstwa półchłonna przy napięciu 80 kV (tabela 1 załącznika nr 1)?Odpowiedź: 2,9 mm Al
10. 10Który aparat rentgenowski jest według rozporządzenia MZ w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi niedozwolony w diagnostyce medycznej?Odpowiedź: Aparat do prześwietleń bez toru wizyjnego i bez cyfrowego zapisu obrazu
11. 11Detektor płaskopanelowy ma rozmiar piksela 100 µm. Jaka jest jego graniczna (Nyquista) rozdzielczość przestrzenna?Odpowiedź: 5 par linii/mm
12. 12Jaka część energii elektronów hamowanych w anodzie lampy rentgenodiagnostycznej zamienia się na promieniowanie rentgenowskie?Odpowiedź: około 1%
13. 13Główną zaletą anody wirującej w porównaniu z anodą stałą jest:Odpowiedź: rozłożenie ciepła na większą powierzchnię i wyższa obciążalność lampy
14. 14Za pomocą jakiej wielkości, obok napięcia lampy, określa się jakość wiązki aparatu do radioterapii powierzchniowej?Odpowiedź: Warstwy półchłonnej (HVL) w mm Al lub mm Cu
15. 15Zabezpieczenie czasowe (maksymalny czas lub mAs) w układzie AEC służy do:Odpowiedź: przerwania ekspozycji, gdy w zadanym czasie nie osiągnięto wymaganej dawki
16. 16Zastosowanie kratki o większym współczynniku (przy tej samej częstości listewek) powoduje:Odpowiedź: lepsze usuwanie promieniowania rozproszonego kosztem większej ekspozycji pacjenta
17. 17Na jakiej zasadzie działa densytometria rentgenowska metodą DXA?Odpowiedź: Pomiar osłabienia dwóch wiązek o różnych energiach pozwala oddzielić udział kości od tkanek miękkich
18. 18Ilość ciepła wydzielanego w anodzie podczas ekspozycji jest w przybliżeniu proporcjonalna do:Odpowiedź: iloczynu napięcia, natężenia prądu i czasu ekspozycji (kV × mA × s)
19. 19Które wymaganie dotyczące filtrów dodatkowych aparatu rentgenowskiego zawiera rozporządzenie MZ w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi?Odpowiedź: Montaż i demontaż filtru dodatkowego odbywa się bez użycia narzędzi
20. 20Ekspozycję wykonano przy natężeniu prądu 200 mA i czasie 0,05 s. Ile wynosi iloczyn prądu i czasu?Odpowiedź: 10 mAs
21. 21Przyjmując stałą warstwę półchłonną, oblicz, jaki odsetek kermy w powietrzu pozostanie po przejściu wąskiej wiązki przez materiał o grubości trzech warstw półchłonnych:Odpowiedź: 12,5%
22. 22Odległość ognisko-detektor wynosi 120 cm, a badana struktura leży 30 cm nad detektorem. Ile wynosi powiększenie jej obrazu?Odpowiedź: 1,33
23. 23Wybrana komora AEC znalazła się pod metalową endoprotezą stawu biodrowego. Jaki będzie skutek?Odpowiedź: ekspozycja się wydłuży, otoczenie protezy będzie prześwietlone, a dawka większa
24. 24W kolimatorze z polem świetlnym żarówka i lusterko są ustawione tak, aby:Odpowiedź: źródło światła leżało w położeniu optycznie równoważnym ognisku lampy
25. 25W pośrednim detektorze płaskopanelowym DR promieniowanie rentgenowskie jest najpierw:Odpowiedź: zamieniane w scyntylatorze (np. CsI) na światło rejestrowane przez matrycę fotodiod
26. 26Iloczyn kerma-powierzchnia (KAP, DAP) mierzony komorą zamocowaną przy kolimatorze praktycznie nie zależy od odległości od ogniska, ponieważ:Odpowiedź: spadek kermy z odległością kompensuje wzrost pola wiązki
27. 27Jakie zasilacze, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach, musi mieć aparatura rentgenodiagnostyczna stosowana w medycznych procedurach radiologicznych?Odpowiedź: Co najmniej sześciopulsowe
28. 28Wskaźnik ekspozycji (EI) wyświetlany po zdjęciu cyfrowym informuje przede wszystkim o:Odpowiedź: dawce na detektorze w obszarze zainteresowania obrazu
29. 29Według rozporządzenia MZ w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi najmniejsza odległość ognisko lampy a skóra pacjenta, jaką dopuszcza konstrukcja aparatu do prześwietleń stosowanego poza chirurgią, oraz aparatu do prześwietleń stosowanego w chirurgii, wynosi odpowiednio:Odpowiedź: 30 cm i 20 cm
30. 30Tętnienia napięcia lampy równe 100% występują w generatorze:Odpowiedź: jednopulsowym
31. 31Natężenie prądu lampy rentgenowskiej (mA) reguluje się przede wszystkim przez zmianę:Odpowiedź: prądu żarzenia, czyli temperatury żarnika katody
32. 32Zmniejszenie kąta nachylenia anody przy niezmienionym ognisku rzeczywistym powoduje:Odpowiedź: zmniejszenie ogniska optycznego i nasilenie efektu piętki
33. 33Folie wzmacniające w układzie błona-folia pozwalają:Odpowiedź: znacznie zmniejszyć ekspozycję kosztem pewnego wzrostu nieostrości
34. 34Wybór małego ogniska w lampie dwuogniskowej w porównaniu z dużym ogniskiem:Odpowiedź: daje ostrzejszy obraz, ale dopuszcza mniejsze obciążenie lampy (mniejsze mA)
35. 35Zwiększenie filtracji wiązki przy stałym napięciu lampy powoduje:Odpowiedź: wzrost średniej energii fotonów i warstwy półchłonnej
36. 36Cechą charakterystyczną bezpośredniego detektora cyfrowego z amorficznym selenem jest to, że:Odpowiedź: fotony rentgenowskie wytwarzają w fotoprzewodniku ładunek zbierany bez etapu światła
37. 37Według rozporządzenia MZ w sprawie warunków bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej przy analogowej rejestracji obrazów (poza stomatologicznymi badaniami wewnątrzustnymi) stosuje się wyłącznie:Odpowiedź: automatyczną obróbkę fotochemiczną podlegającą optymalizacji
38. 38Pełnofalowy (dwupulsowy) aparat rentgenowski jest według rozporządzenia MZ w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi dopuszczony do stosowania w diagnostyce medycznej, jeżeli jest to:Odpowiedź: aparat stomatologiczny albo przenośny lub jezdny aparat przyłóżkowy
39. 39Według rozporządzenia MZ w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi konstrukcja aparatu rentgenowskiego uniemożliwia zmniejszenie odległości ognisko lampy a powierzchnia ciała pacjenta poniżej określonej wartości. Ile wynosi ta wartość dla stacjonarnego aparatu do zdjęć, a ile dla zdjęć aparatem jezdnym lub przenośnym (przyłóżkowym)?Odpowiedź: 45 cm i 20 cm
40. 40Według rozporządzenia MZ w sprawie testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych i urządzeń pomocniczych w testach specjalistycznych aparatu do radiografii ogólnej dopuszczalne odchylenie zmierzonego wysokiego napięcia od wartości nominalnej oraz dopuszczalne odchylenie w teście powtarzalności (pięć kolejnych pomiarów) wynoszą odpowiednio:Odpowiedź: ±10% i ±5%
41. 41Według rozporządzenia MZ w sprawie testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych i urządzeń pomocniczych w teście specjalistycznym czasu ekspozycji aparatu do radiografii ogólnej odchylenie zmierzonego czasu od wartości nominalnej mieści się w zakresie:Odpowiedź: ±20% dla czasów od 100 ms, ±30% dla krótszych
42. 42Jaka jest zaleta aparatu do zdjęć wewnątrzustnych z generatorem wysokiej częstotliwości (o praktycznie stałym napięciu) w porównaniu z aparatem z prostowaniem półfalowym?Odpowiedź: Stabilniejsza wydajność i mniej miękkiego promieniowania
43. 43Na czym polega automatyczna modulacja prądu lampy (ATCM) w tomografii komputerowej?Odpowiedź: Na dopasowaniu prądu lampy do osłabienia wiązki przez ciało, wzdłuż osi pacjenta i w trakcie obrotu
44. 44Kołpak (obudowa) lampy rentgenowskiej wypełniony olejem pełni przede wszystkim funkcję:Odpowiedź: izolacji wysokiego napięcia, odprowadzania ciepła i osłony przed promieniowaniem upływowym
45. 45Co oznacza skrót LIH użyty w rozporządzeniu MZ w sprawie ekspozycji medycznej w odniesieniu do radiologii zabiegowej?Odpowiedź: Funkcję zatrzymania ostatniego obrazu
46. 46Ognisko optyczne ma 1 mm, odległość ognisko-detektor wynosi 100 cm, a badany szczegół leży 20 cm nad detektorem. Ile wynosi nieostrość geometryczna?Odpowiedź: 0,25 mm
47. 47Promieniowanie wydostające się przez obudowę lampy poza okienkiem wiązki użytecznej nazywa się promieniowaniem:Odpowiedź: upływowym
48. 48Automatyczna kontrola ekspozycji (AEC) w radiografii działa w ten sposób, że:Odpowiedź: komory pomiarowe przed detektorem kończą ekspozycję po osiągnięciu zadanej dawki na detektorze
49. 49Dlaczego w mammografii przy anodzie molibdenowej stosuje się filtr molibdenowy lub rodowy?Odpowiedź: Krawędź absorpcji K filtru wycina fotony o wyższej energii, zawężając widmo do zakresu najlepszego dla kontrastu piersi
50. 50Na filtrację własną lampy rentgenowskiej składają się:Odpowiedź: ścianka bańki szklanej, warstwa oleju i okienko kołpaka
51. 51Jak powinien działać przycisk wyzwalania ekspozycji w aparacie stomatologicznym?Odpowiedź: Zwolnienie przycisku przerywa ekspozycję przed końcem nastawionego czasu
52. 52Przy tych samych nastawach kV i mAs generator wysokiej częstotliwości w porównaniu z generatorem jednopulsowym daje wiązkę:Odpowiedź: o większej średniej energii i większej kermie na 1 mAs
53. 53W radiografii pośredniej CR obraz utajony zapisany na płycie z luminoforem fotostymulowanym odczytuje się przez:Odpowiedź: skanowanie płyty laserem, który uwalnia zmagazynowaną energię w postaci światła
54. 54Kerma w powietrzu w płaszczyźnie wejścia wiązki wynosi 2 mGy, a pole wiązki w tej płaszczyźnie ma wymiary 20 cm × 20 cm. Ile wynosi KAP, jeśli przyjąć jednorodną kermę w całym polu?Odpowiedź: 800 mGy·cm²
55. 55Zgodnie z rozporządzeniem MZ w sprawie warunków bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej cyfrowe obrazy radiologiczne stanowiące część dokumentacji medycznej przekazuje się i archiwizuje w standardzie:Odpowiedź: DICOM
56. 56Jaki jest skutek zastąpienia krótkiego tubusu dłuższym (większa odległość ognisko-skóra) przy tym samym polu na końcu tubusu?Odpowiedź: Mniejsze powiększenie obrazu i nieco mniejsza dawka w tkankach
57. 57Według rozporządzenia MZ w sprawie testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych i urządzeń pomocniczych kąt odchylenia osi wiązki promieniowania rentgenowskiego od osi prostopadłej do płaszczyzny rejestratora obrazu (test specjalistyczny radiografii ogólnej) nie może być większy niż:Odpowiedź: 1,5°
58. 58Jaki stosunek skoku spirali do szerokości wiązki (pitch) należy zapewnić w spiralnym badaniu TK, jeżeli inna wartość nie jest uzasadniona klinicznie?Odpowiedź: Nie mniejszy od jedności
59. 59Zasada ogniska liniowego polega na tym, że dzięki nachyleniu powierzchni anody:Odpowiedź: ognisko optyczne widziane od strony detektora jest mniejsze niż ognisko rzeczywiste
60. 60Aby wyrównać sygnał obrazu części ciała o nierównej grubości, wykorzystując efekt piętki, ustawia się:Odpowiedź: grubszą część obiektu po stronie katody lampy
61. 61Zwiększenie napięcia lampy przy pozostałych warunkach niezmienionych powoduje w obrazie:Odpowiedź: zmniejszenie kontrastu między tkankami (szerszą skalę szarości)
62. 62Konstrukcja aparatu do zdjęć wewnątrzustnych pracującego przy napięciu 65 kV musi w normalnej pracy uniemożliwiać zmniejszenie odległości ognisko-skóra poniżej:Odpowiedź: 20 cm
63. 63Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie warunków bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej w rentgenodiagnostyce stosuje się (z zastrzeżeniem wyjątków) aparaturę wyposażoną w zasilacze co najmniej:Odpowiedź: sześciopulsowe
64. 64Zgodnie z ustawą Prawo atomowe jednostka ochrony zdrowia zapewnia, żeby sprzęt stosowany we fluoroskopii posiadał:Odpowiedź: wzmacniacz obrazu lub równoważne urządzenie oraz automatyczną kontrolę mocy dawki
65. 65Według rozporządzenia MZ w sprawie testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych i urządzeń pomocniczych natężenie oświetlenia pola świetlnego symulującego pole promieniowania, zmierzone w środku każdego z kwadrantów w odległości ognisko-rejestrator 1 m, wynosi co najmniej:Odpowiedź: 100 lux
66. 66Wolfram stosuje się jako materiał tarczy anody głównie dlatego, że ma:Odpowiedź: dużą liczbę atomową i bardzo wysoką temperaturę topnienia
67. 67Stosowanie kratki zogniskowanej przy odległości ognisko-detektor wyraźnie innej niż jej odległość ogniskowania powoduje:Odpowiedź: odcięcie promieniowania pierwotnego na brzegach obrazu
68. 68Przy odległości ognisko-detektor 100 cm prawidłową ekspozycję uzyskano przy 10 mAs. Ile mAs potrzeba przy odległości 150 cm, aby zachować tę samą dawkę na detektorze?Odpowiedź: 22,5 mAs
69. 69Jak ograniczyć nieostrość ruchową na zdjęciu klatki piersiowej przy zachowaniu tej samej ekspozycji detektora?Odpowiedź: skrócić czas ekspozycji i proporcjonalnie zwiększyć natężenie prądu