Pytania: Tomografia, mammografia i radiologia zabiegowa

29 pytań z kategorii „Tomografia, mammografia i radiologia zabiegowa" na egzamin na inspektora ochrony radiologicznej typu R (IOR-R). Przy każdym pytaniu widać poprawną odpowiedź, a jego strona ma też wyjaśnienie „po ludzku" i podstawę, na której opiera się odpowiedź.

1. 1W badaniu spiralnym TK zwiększono pitch z 1,0 do 1,5, nie zmieniając napięcia, iloczynu prądu i czasu obrotu (mAs na obrót) ani kolimacji. Jak zmieni się CTDIvol?Odpowiedź: Zmaleje do około 67% wartości wyjściowej
2. 2Podczas długiego zabiegu jedno pole skóry pacjenta napromieniano łącznie przez 50 minut przy średniej mocy kermy na skórze 40 mGy/min. Jakiego skutku można się spodziewać?Odpowiedź: Możliwego przejściowego rumienia, bo dawka na skórę wyniosła ok. 2 Gy
3. 3Według rozporządzenia MZ w sprawie testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych i urządzeń pomocniczych test stałości ekspozycji mammografu cyfrowego (fantom z PMMA 4,5 cm, odchylenie obciążenia prądowo-czasowego od wartości odniesienia najwyżej ±10%) wykonuje się:Odpowiedź: w każdym dniu pracy mammografu
4. 4Mammograf pracuje przy odległości ognisko lampy a detektor wynoszącej co najmniej 60 cm. Według rozporządzenia MZ w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi jest on niedozwolony w diagnostyce, jeżeli wymiary dużego ogniska lampy są większe niż:Odpowiedź: 0,3 mm × 0,3 mm
5. 5Który element wyposażenia pracowni mammograficznej wymagany przez rozporządzenie MZ w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi obowiązuje także w pracowni z cyfrowym zapisem obrazów?Odpowiedź: Aparatura i sprzęt do kontroli procesu obrazowania w zakresie testów podstawowych
6. 6W aparacie ze wzmacniaczem obrazu przełączono pole widzenia z 32 cm na 16 cm. Jak zmieni się moc kermy na wejściu do pacjenta, jeśli automatyka w pełni skompensuje jasność obrazu?Odpowiedź: Wzrośnie około czterokrotnie
7. 7Jaka jest według rozporządzenia MZ w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi minimalna powierzchnia gabinetu rentgenowskiego, w którym zainstalowano zestaw rentgenowski do radiologii zabiegowej?Odpowiedź: 20 m²
8. 8Jaki jest typowy rząd wielkości dawki skutecznej z badania densytometrycznego DXA kręgosłupa lędźwiowego i biodra?Odpowiedź: Kilka µSv lub mniej
9. 9Według rozporządzenia MZ w sprawie testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych i urządzeń pomocniczych w teście specjalistycznym tomografu komputerowego zmierzony objętościowy tomograficzny indeks dawki (CTDIvol) może odbiegać od wartości wyświetlanej na konsoli lub podanej przez producenta najwyżej o:Odpowiedź: ±20%
10. 10Dlaczego przy grubej i gęstej piersi automatyka ekspozycji mammografu wybiera zwykle filtr rodowy (Mo/Rh, Rh/Rh lub W/Rh) i wyższe napięcie?Odpowiedź: Twardsza wiązka lepiej przenika grubą pierś, co ogranicza średnią dawkę gruczołową
11. 11Tomograf wyświetla dla serii CTDIvol = 10 mGy, a długość skanowanego odcinka wynosi 40 cm. Ile wynosi iloczyn dawki i długości (DLP)?Odpowiedź: 400 mGy·cm
12. 12Gdzie leży punkt referencyjny, w którym aparat do radiologii zabiegowej wyznacza skumulowaną kermę w powietrzu (Ka,r)?Odpowiedź: Na osi wiązki, 15 cm od izocentrum w stronę ogniska lampy
13. 13Według rozporządzenia MZ w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi gabinet z tomografem komputerowym ma nad drzwiami ostrzegawczą sygnalizację świetlną informującą o:Odpowiedź: włączeniu wysokiego napięcia na lampę rentgenowską
14. 14Dlaczego sam czas fluoroskopii jest słabym wskaźnikiem dawki otrzymanej przez pacjenta w zabiegu?Odpowiedź: Nie uwzględnia serii akwizycyjnych, wielkości pola, powiększenia, projekcji ani budowy pacjenta
15. 15Jaki jest typowy rząd wielkości dawki skutecznej u dorosłego z rutynowej TK głowy?Odpowiedź: Około 1-2 mSv
16. 16Co opisuje wartość CTDIvol wyświetlana na konsoli tomografu?Odpowiedź: Wydajność aparatu zmierzoną w standardowym fantomie PMMA, uśrednioną w objętości skanu z uwzględnieniem pitch
17. 17Jaki jest typowy rząd wielkości średniej dawki gruczołowej dla jednej projekcji standardowej piersi w mammografii cyfrowej?Odpowiedź: 1-2 mGy
18. 18Na czym polega cyfrowa tomosynteza piersi (DBT)?Odpowiedź: Na serii niskodawkowych projekcji przy wychylaniu lampy w ograniczonym zakresie kątów i rekonstrukcji warstw
19. 19Czym jest średnia dawka gruczołowa (AGD, MGD) w mammografii?Odpowiedź: Średnią dawką pochłoniętą w tkance gruczołowej piersi, obliczaną z kermy wejściowej i współczynników konwersji
20. 20Według rozporządzenia MZ w sprawie testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych i urządzeń pomocniczych w teście specjalistycznym mammografu dopuszczalne odchylenie zmierzonego wysokiego napięcia od wartości nominalnej wynosi:Odpowiedź: ±1 kV
21. 21W które dodatkowe wyposażenie, poza wskaźnikami prądu i napięcia lampy oraz miernikiem czasu ekspozycji, rozporządzenie MZ w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi nakazuje wyposażyć zestawy rentgenowskie używane w radiologii zabiegowej?Odpowiedź: W rejestrator dawki, skopię pulsacyjną i układ zapamiętywania ostatniego obrazu
22. 22Który efekt jest skutkiem prawidłowej kompresji piersi w mammografii?Odpowiedź: Mniejsza grubość tkanki, mniej promieniowania rozproszonego i mniejsza dawka gruczołowa
23. 23Według rozporządzenia MZ w sprawie testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych i urządzeń pomocniczych w comiesięcznym teście podstawowym tomografu komputerowego średnia wartość HU zmierzona w fantomie wodnym (obszar o średnicy ok. 10% średnicy fantomu) może się różnić od 0 HU najwyżej o:Odpowiedź: ±5 HU
24. 24Według rozporządzenia MZ w sprawie testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych i urządzeń pomocniczych zmierzona siła kompresji piersi w mammografie cyfrowym (test podstawowy) powinna się mieścić w przedziale:Odpowiedź: 130-200 N, a test wykonuje się 6 miesięcy po testach specjalistycznych
25. 25Według rozporządzenia MZ w sprawie testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych i urządzeń pomocniczych moc dawki na powierzchni wejściowej fantomu równoważnego standardowemu pacjentowi (z promieniowaniem wstecznie rozproszonym, od strony lampy) w teście specjalistycznym urządzenia fluoroskopowego wynosi maksymalnie:Odpowiedź: 100 mGy/min
26. 26Jaka jest według rozporządzenia MZ w sprawie testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych i urządzeń pomocniczych maksymalna średnia dawka gruczołowa dla fantomu z PMMA o grubości 4,5 cm (ekwiwalent piersi 5,3 cm), wyznaczona w teście specjalistycznym mammografu?Odpowiedź: 2,5 mGy
27. 27Jak definiuje się współczynnik skoku (pitch) w spiralnej tomografii komputerowej?Odpowiedź: Stosunek przesuwu stołu na jeden obrót lampy do nominalnej szerokości kolimowanej wiązki
28. 28Które schorzenia są typowym wskazaniem do radioterapii schorzeń nienowotworowych aparatem rentgenowskim?Odpowiedź: Przewlekłe zmiany zwyrodnieniowo-zapalne stawów i przyczepów ścięgien, np. ostroga piętowa
29. 29Według rozporządzenia MZ w sprawie testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych i urządzeń pomocniczych w testach podstawowych urządzeń fluoroskopowych sprawdza się zegar. Jakie jest kryterium tego testu i jak często się go wykonuje?Odpowiedź: Sygnał akustyczny najpóźniej po 5 min ekspozycji, test co 12 miesięcy